Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM SEVER
Danışman: Muhammed Çiftçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, ergenlerde akran zorbalığı mağduru olma ve eğitim stresi ile okul tükenmişliği arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Ayrıca ergenlerin okul tükenmişliği, eğitim stresi ve akran zorbalığı mağduru olma düzeylerinin cinsiyet ve sınıf düzeyi gibi sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Yöntem: Araştırmada, nicel araştırma deseni ve ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, zaman ve maliyet açısından en düşük olan kolay örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemi 223 kız ve 146 erkek olmak üzere toplam 369 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada okul tükenmişliği, eğitim stresi ve akran zorbalığı mağduru olma değişkenleri ölçülmüştür. Sosyo-demografik değişkenler olan cinsiyet ve sınıf düzeyine göre okul tükenmişliği, eğitim stresi ve akran zorbalığı mağduru olma puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin (Eğitim Stresi ve Akran Zorbalığı Mağduru Olma) bağımlı değişkeni (Okul Tükenmişliği) yordama gücünü belirlemek için ise Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Ergenlerin okul tükenmişliği ile eğitim stresi arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Okul tükenmişliği ile akran zorbalığı mağduru olma arasında düşük düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Eğitim stresi ve akran zorbalığı mağduru olma değişkenlerinin, okul tükenmişliği üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmektedir. Ergenlerin okul tükenmişliği ve akran zorbalığı mağduru olma puanlarının cinsiyete dayalı olarak istatistiksel açıdan anlamlı bir değişim sergilemediği görülmüştür. Ancak ergenlerin eğitim stresi puanları arasında cinsiyet bakımından anlamlı bir fark bulunmuştur. Ergenlerin okul tükenmişliği ve eğitim stresi puanlarının sınıf düzeyi değişkenine dayalı olarak istatistiksel açıdan anlamlı bir değişim sergilemediği görülmüştür. Ancak ergenlerin akran zorbalığı mağduru olma puanları arasında sınıf düzeyi bakımından anlamlı bir fark bulunmuştur. Sonuçlar: Ulaşılan sonuçlar akran zorbalığı, eğitim stresi ve okul tükenmişliği arasında anlamlı, pozitif yönlü ilişkiler olduğunu göstermektedir. Eğitim stresi ve akran zorbalığı mağduru olma değişkenlerinin, okul tükenmişliği üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmektedir. Ergenlerin okul tükenmişliği puanları, cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenleri bakımından istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Çalışmada akran zorbalığı, eğitim stresi ve okul tükenmişliğinin önlenmesi için eğitim sürecindeki tüm aktörlere görevler düştüğü sonucuna varılmıştır.