Ayanis Kalesi ve Çevresinde Hayvancılık: Etnoarkeolojik Örnek Bir Çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Vedat SEZER
Danışman: Mehmet Işıklı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Urartular Doğu Anadolu'da MÖ 9.ve 6. yüzyıllar arası egemenlik kurmuş bölgenin ilk devletidir. Orta Demir Çağı'nda hâkimiyeti altında olan Türkiye, Ermenistan, İran, Azerbaycan, Nahcivan topraklarının bir kısmınının dâhil olduğu geniş bir coğrafyada, çok sayıda kale ve diğer imar faaliyetlerini gerçekleştirmişlerdir. Urartular, kalelerini hayvancılık ve tarım yönünden zengin, askeri sefer yollarına yakın noktalarda inşa ettirmişlerdir. Bu kalelerden en önemlilerinden birisi Argişti oğlu Rusa tarafından inşa ettirilen Ayanis Kalesi'nin konumu neden seçtikleri ise tartışmalıdır. Urartu yazılı metinlerine göre ekonominin ve dinin önemli bir parçasını hayvanlar oluşturmaktadır. Bu çalışma Ayanis Kalesi'nin aktif dönemlerinde hayvancılığın nasıl yapıldığını, hayvan tercihlerini, hayvanları tüketim tercihini, mera alanları olarak hangi arazilerin kullanıldığı, kullanılan arazilerin yeterlilik durumunu anlamak için gerçekleştirilen etnoarkeoloji projesinin sonuçlarını içermektedir. Bu sonuçlar değerlendirilirken Ayanis Kalesi'nin tarafımızca çalışılmış olan hayvan kalıntıları ile desteklenmiştir. Çalışmanın sonucuna göre Ayanis Kalesi'nin civarında bulunan 5 km çapındaki alan Urartular tarafından aktif olarak kullanılmıştır. Ayanis Kalesi'ndeki hayvan kalıntıları, bölgede günümüzdeki hayvan tercihleri, hayvan tüketim tercihlerini, hayvansal üretim tercihlerinin kültürel devamlılığını göstermektedir.