Kırıkhan ilçesi'nin coğrafi etüdü

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: REYHAN RAFET CAN

Danışman: Kenan Arınç

Özet:

Kırıkhan İlçesi, Akdeniz Bölgesi'nin Adana Bölümü sınırları içerisinde bulunmaktadır. Araştırma sahası kuzeyde Hassa İlçesi, kuzeybatısında Payas İlçesi, batısında İskenderun ilçesi, güneybatısında Belen ve Kumlu ilçesi, doğusunda ise Suriye Devleti ile komşudur. Yükseltisi 2262 m.nin üzerine çıkan dağlık kuşaklarla çevrili olan ilçenin yüzölçümü 715 km²dir. Sahada jeolojik açıdan Paleozoikten Kuaterner sonuna kadar çeşitli zaman dilimlerine ait formasyonlara rastlamak mümkündür. Araştırma sahası yazları sıcak ve kurak, kışları serin ve yağışlı geçen Akdeniz iklimi özelliği gösterir. Kırıkhan Meteoroloji İstasyonu'nun ölçümlerine göre sahanın yıllık ortalama sıcaklığı 19,1ºC, yıllık yağış miktarı 522,6 mm. donlu günlerin yıllık toplam sayısı ise 6,7'dir. İlçenin en önemli akarsuyu olan Karasu Çayı, kaynağını Gaziantep ili, Nurdağ ilçesinin doğusunda Kartal Dağları 1429 m. ile batısında bulunan Akdağ'dan 1795 m. doğan küçük derelerden alır. İnceleme sahasında, zonal, azonal ve introzonal toprak grupları dağılış göstermektedir. Sahanın alçak kesimlerinde orman örtüsünün tahrip edilmesi sonucu maki bitki topluluğu, yükseltinin arttığı yerlerde çam, meşe, köknar, Toros sediri ormanlarına rastlanmaktadır. Kırıkhan ilçesinin nüfusu 2015 yılı ADNS sonuçlarına göre 108918'dir. Nüfusun %50,3'ü erkeklerden, %49,7'si kadınlardan oluşmuştur. Araştırma sahası içerisinde 1 kent, 57 köy, 40 mezra ve 3 yayla yerleşmesi bulunmaktadır. Kırsal yerleşmelerde halkın temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılığa dayanırken Kırıkhan kenti sahanın ticaret ve sanayi açısından en gelişmiş yeridir. Amik Ovası'nın alüvyal topraklarında pamuk, mısır, havuç, kavun gibi tarımsal ürünler yetiştirilirken yükseltinin arttığı eğimli sahalarda tarım yerini hayvancılık faaliyetlerine bırakmıştır. Tarihin her döneminde ulaşım bakımından önemli bir kavşak noktası üzerinde bulunan saha günümüzde de bu özelliğini devam ettirmektedir. Doğal ve beşerî turizm potansiyelinin yanı sıra, inanç merkezi durumunda bulunan Kırıkhan ilçesi sahip olduğu turistik değerleri ile önemli bir çekim merkezi konumundadır.