Temporomandibular eklem disfonksiyonu olan hastalarda tükürük vitamin D, soluble intercellular adhesion molecule-1, matriks metalloproteinaz-8 ve hypoxia inducible factor-1α seviyelerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ağız Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL SUBAŞI AKSAKAL
Danışman: Fatma Çağlayan
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, akut ağrılı, temporomandibular eklem disfoksiyonu (TMD) olan hastalarda ve sağlıklı kontrol grubunda tükürük vitamin D, Soluble intercelluler adesion molekülü 1 (sICAM-1), Matriks metalloproteinaz 8 (MMP-8) ve hypoxia inducible factor-1 alfa (HIF-1ɑ) düzeylerinin araştırılması ve karşılaştırılmasıdır. Materyal ve Metot: Bu çalışmaya akut TME ağrısı olan 30 hasta ve hiçbir TME şikâyeti ve ağrısı bulunmayan 30 sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam 60 kişi dâhil edilmiştir. Katılımcıların çalışmaya uygunlukları tespit edildikten sonra klinik ve radyolojik muayeneleri yapılmış ve ardından uyarılmamış tükürük örnekleri alınmıştır. Klinik ön tanı TMD/TK (Temporomandibular eklem disfonksiyonlarında tanı kriterleri)'ya göre konulmuştur. Tükürük numuneleri uygun ortamda muhafaza edilmiş ve vitamin D, sICAM-1, MMP-8 ve HIF-1α seviyeleri ELİSA (Enzim Linked Immüno Sorbet Assay) yöntemi kullanılarak tespit edilmiştir. Bulgular: D vitamini, sICAM-1 ve HIF-1α seviyelerinde TMD'li grup ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0.05). D vitamini seviyesi TMD'li grupta (10.72±5.82 ng/ml) kontrol grubuna (14.77±11.02 ng/ml) göre numerik olarak daha düşük tespit edilmiştir. Aynı şekilde sICAM-1 seviyesi de TMD'li grupta (4923.24±3333.12 ng/L) kontrol grubuna göre (5356.85±3579.71 ng/L) daha düşük seviyede tespit edilmiştir. HIF-1α seviyesi TMD grubunda (0.06±0.01 ng/ml) kontrol grubuna (0.06±0.02 ng/ml) göre benzer düzeyde olup, bu farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). MMP-8 seviyesinin TMD grubunda (46810.21±46177.44 pg/ml) kontrol grubuna (26000.72±25853.59 pg/ml) göre daha yüksek seviyede olduğu tespit edilmiş olup gruplar arası farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Akut ağrılı TMD hastalarında tükürük vitamin D, sICAM-1, HIF-1α seviyeleri sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlemlenmezken tükürük MMP-8 seviyesinin TMD grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: HIF-1α, MMP-8, sICAM-1, Temporomandibular eklem disfonksiyonu, tükürük, vitamin D