ÇOK ÇIKIŞLI OTA TABANLI MEMKAPASİTÖR VE MEMİNDÜKTÖR TASARIMI VE DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Elektrik Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EYYÜP DEMİR
Danışman: Tevhit Karacalı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, çok çıkışlı işlemsel geçiş iletkenliği yükselteci (OTA) kullanılarak bir memkapasitör (memory+capacitor) ve bir memindüktör (memory+inductor) devresi tasarlanması amaçlanmıştır. Yöntem: Memkapasitör ve memindüktör özelinde mem-elementlerle ilgili kısa bir tarihçe verilmiştir. Araştırmacıların mem-elementleri kullanma çabası sonucu literatüre kazandırılmış olan akademik çalışmalar derlenmiş olup, ilgili çalışmaların avantajları ve dezavantajları gösterilmiştir. Araştırmacıların yapmış oldukları bilimsel çalışmaları detaylıca incelenmekle birlikte yapılan çalışmaların nitelikleri, tasarlanan memkapasitör ve memindüktör devreleri ile karşılaştırılmıştır. Literatürde yer alan devreler ile tez çalışmasında önerilen devreler arasındaki farklılıklar çeşitli parametrelerce irdelenmiştir. Bu çalışmada önerilen memkapasitör ve memindüktör devreleri LT-Spice benzetim programı kullanılarak tasarlanmıştır. Benzetim uygulamaları ise Virtuoso Analog Design Environment of Cadence ortamında 0.18 µm teknolojisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar analiz edilmiş ve önceki çalışmalarla karşılaştırılarak yorumlanmıştır. Bulgular: Memkapasitör ve memindüktörlerin tasarımlarında sıkça kullanılan aktif devre elemanlarından OTA'nın tasarlanan taklit devrelerdeki önemi vurgulanmıştır ve devrenin memkapasitör ile memindüktör gibi davranmasındaki etkisi gösterilmiştir. Tasarlanan devrelerin benzetim çalışması sonucu çeşitli parametrelerde detaylı analiz yapılmıştır. Tüm bu analizlerin ışığında tasarlanan devrelerin memkapasitör ve memindüktör özelliklerini taşıdığı ve memkapasitör ile memindüktör olarak kullanılabileceği kanıtlanmıştır. Sonuç: Elektronik devrelere olumlu katkı sunacağı aşikâr olan memkapasitör ve memindüktörün üretimi yapılana kadar sunulan ve sunulacak olan devre tasarımlarının, hemen hemen bütün elektronik sistemlerde aktif olarak yer alacağı göz ardı edilemeyecek bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında önerilen memkapasitör ve memindüktör devrelerinin literatüre katkı sağlayacağı ve daha sonra yapılacak çalışmalara temel teşkil edeceği düşünülmektedir. Ayrıca daha üst dereceli lineer olmayan devre elemanlarının anlaşılmasına da bu çalışmanın katkı yapacağı öngörülmektedir.