İbn Teymiyye düşüncesinde Ehl-i Beyt


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TARIK AKYOL

Danışman: Hanifi Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ehl-i Beyt kavramı, kelime olarak "ehl" ve "beyt" kelimelerinden meydana gelmiş Arapça bir terkiptir. Terim olarak Ehl-i Beyt kavramının kapsam alanı ile ilgili farklı görüşler olmakla birlikte özel anlamda Hz. Peygamber'in ailesini kapsamaktadır. İlk zamanlar Hz. Peygamber'in ailesini tanımlamak için kullanılan bu kavram, zamanla politik bir anlam kazanmaya ve insanlar arasında bir üstünlük aracı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Ancak ayetler ve hadislerin birçoğunda bu görüşlerin aksine üstünlüğün ancak takva ile olacağı bildirilmiştir. Zamanla "Ehl-i Beyt" kavramı, teolojik bir anlam da kazanmaya başlamıştır. Özellikle Şiîler Kur'an'dan Ahzâb 33. ayet ile Kisâ hadisi olarak bilinen rivayetlere dayanarak Ehl-i Beyt kavramını farklı bir boyuta taşımışlardır. Ehl-i beyt kavramına ideolojik bakış sadece Şiîler ile sınırlı kalmamıştır; yanı sıra kavram Emevîler, Abbâsîler hatta günümüzde bile farklı amaçlar ile kullanılmıştır, kullanılmaktadır. Bu çalışmada İbn Teymiyye'nin Şiîlere cevap mahiyetinde olacak şekilde Ehl-i Beyt'e bakışı genel bir çerçevede ele alınmıştır. Bununla birlikte Ehl-i Beyt kavramının sözlük ve terim anlamları, bu kavram ile aynı anlamı taşıyan kelimeler ele alındıktan sonra İslam âlimlerinin bir kısmının bu kavram ile ilgili genel bakışları aktarılmaya çalışılacaktır. Anahtar kelimeler: İbn Teymiyye, Ehl-i Beyt, Şiî/Rafızî, İmâmiyye, Hz. Ali, Kisa Hadisi, Tathir Ayeti.