Menemen ovasında tarımsal su gereksinimi ve sulama sularının bitki, toprak ve sulama sistemleri açısından olası etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şebnem Canlı

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Üstün ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Menemen Ovasında yetiştirilen bitkilerin serin, normal ve sıcak yıllar için su tüketimleri ve serin-yağışlı, normal ve sıcak-kurak yıllar için net sulama suyu gereksinimleri belirlenmiş, ayrıca ovada sulamada yararlanılan yerüstü, yeraltı ve atıksuların kullanılabilirliği toprak, bitki ve sulama sistemleri açısından değerlendirilmiştir. Bitkilerin serin, normal ve sıcak yıl ortalama mevsimlik bitki su tüketim değerleri sırasıyla Penman-Monteith (FAO) yönteminde 413.06 mm, 471.57 mm, 518.16 mm ve Blaney-Criddle (SCS) yönteminde 409.54 mm, 444.13 mm ve 476.11 mm olarak hesaplanmış ve bu bitkilere ait net sulama suyu gereksinimleri de serin-yağışlı, normal ve sıcak-kurak yıllar için sırasıyla Penman-Monteith yaklaşımıyla 255.91 mm, 349.89 mm, 464.40 mm ve Blaney-Criddle yaklaşımıyla da 252.64 mm, 322.49 mm ve 422.36 mm olarak belirlenmiştir. Menemen ovasında sulamalarda genel olarak Gediz Nehri, lokal olarak da yeraltı suları kullanılmakta ve atık sulardan da kısmen yararlanılmaktadır. Bu suların ilgili kurumlarda yapılan kimyasal analizleri sonucu belirlenmiş olan Na, K, Ca, Mg, CO3, HCO3, CI, SO4, NO3, B iyonları konsantrasyonları ile pH ve elektriksel iletkenlikleri; ayrıca atık sularda ilave olarak ağır metaller, kimyasal oksijen ihtiyacı, Toplam-P, askıda katı madde içerikleri kullanılarak; Yüzde Sodyum, Sodyum Adsorpsiyon Oranı, Düzeltilmiş Sodyum Adsorpsiyon Oranı, Düzeltilen Düzeltilmiş Sodyum Adsorpsiyon Oranı, Kalıcı Sodyum Karbonat, Langelier Saturasyon İndeksi, Potansiyel Tuzluluk, Permeabilite İndeksi ve Sertlik gibi parametreler hesaplanmış ve değerlendirmeler yapılmıştır. Değerlendirmeler sonucu atıksu kaynaklarının çok dikkatli kullanılması gerektiği ve yerüstü su kaynaklarının sorun yaratma potansiyelinin yeraltı su kaynaklarına göre daha fazla olduğu, yeraltı su kaynaklarından da özellikle Seyrekköy ve Günerli yeraltı sularının kalitelerinin sulama için yeterince uygun olmadığı belirlenmiş, toprak, bitki ve sulama sistemleri açısından alınabilecek bazı önlemler sıralanmıştır.