İRAN VE TÜRKİYE'DE E-DEVLET HİZMETLERİNİN YAPI VE KABUL FAKTÖRLERİNİN TEBRİZ VE ERZURUM ŞEHİRLERİ ÜZERİNDEN KARŞILAŞTIRMALI İNCELENMESİ


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yönetim Bilişim Sistemleri - Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MOHSEN GHAFFARZADEH KAFEH

Danışman: Mustafa Keskinkılıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, elektronik devletin (e-Devlet) vatandaşlar tarafından yeni bir teknoloji olarak kabul edilebilirlik düzeyini incelemektir. Bu amaçla 9 boyuttan oluşan UTAUT2 Teknoloji Kabul Modeli kullanılmıştır. Bu çalışmanın ikinci amacı, incelenen toplumda e-Devletin büyümesini ve gelişimini araştırmaktır. Bu çalışmada e devlet olgunluğu kişisel boyut, organizasyonel boyut, teknolojik boyut ve sunulan hizmetler şeklinde dört boyut olarak tanımlanmıştır. Buna dayanarak çalışmanın değişkenlerindeki farklılıkları araştırmak amacıyla dört grup araştırma hipotezi önerilmiştir. Bu çalışma, amaç açısından uygulamalı araştırma, nitelik ve yöntem açısından betimsel-anket araştırmasıdır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmış, iki bağımsız topluluk olarak Tebriz ve Erzurum vatandaşlarına uygulanmıştır. Popülasyonun büyüklüğü ve dağılımı nedeniyle mevcut örnekleme yöntemi kullanılmış ve 406 kişi Tebriz ve 425 kişi Erzurum'dan olmak üzere toplamda 831 kişi çalışmaya dâhil edilmiştir. Veri toplama aracının geçerliliği ve güvenilirliği teyit edilirken birleştirilmiş verilerin normal olmaması nedeniyle hipotezleri reddetmek veya kanıtlamak için ki-kare testi kullanılmıştır. Sonuçlar, iki bağımsız toplumda (Tebriz ve Erzurum) e-Devletin kabulünde anlamlı bir fark olduğunu göstermiştir. Bu bakımdan e-Devletin kabulünde Tebriz şehrinin Erzurum'dan daha iyi durumda olduğu saptanmıştır. E-Devlet olgunluğuna ilişkin hipotezler incelendiğinde, iki şehirdeki farklılıkların varlığı doğrulanırken, sonuçlar e-Devletin büyümesi ve gelişmesi (e-Devletin olgunluğu) açısından, Erzurum'un, Tebriz şehrine göre daha iyi bir konuma sahip olduğu tespit edilmiştir.