Tip 2 diyabetli bireylerin hastalık yönetiminde karşılaştıkları engellerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞUHEDA ÜSTÜNDAĞ
Danışman: Nuray Bingöl
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırma Tip 2 diyabet hastalarının hastalık yönetiminde karşılaştıkları engelleri ve bu engelleri etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı türde olan bu araştırmanın verileri 07.10.2019- 30.11.2019 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin Endokrinoloji klinik ve polikliniğinde, araştırma kriterlerine uyan 120 Tip 2 diyabet hastalarından elde edilmiştir. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtıcı Formu ve DEÖ kullanılmıştır. Verilerin analizi bilgisayar ortamında SPSS 22.00 istatistik paket programı ile yapılmıştır. Bulgular: Hastaların % 6.7'sinin kadın, %55' inin 61 yaş ve üzeri, %76.7'sinin evli, %45'inin ilkokul mezunu, %62.5'inin tanı süresinin 10 yıl ve üzeri olduğu, %56.7'sinde diyabete bağlı komplikasyon geliştiği tespit edilmiştir. AKŞ ortalaması 203.90±80.31 mg/dl, HbA1c ortalaması 10.43±2.63 ve BKİ ortalaması 29.89±6.04 bulunmuştur. Hastaların DEÖ alt boyutlarından aldıkları puan ortalamaları incelendiğinde; en yüksek puan ortalamasının 9.55±4.53 puan ile Diyabette Başa Çıkma Engelleri alt boyutuna, en düşük puan ortalamasının ise -1.76±6.13 puan ile İlaç Kullanım Engelleri alt boyutuna ait olduğu bulunmuştur. Hastaların cinsiyeti, yaşı, medeni durumu, eğitim durumu ve ekonomik durumu gibi sosyodemografik özellikleri ile tanı süresi, tedavi şekli, tedaviye uyum algısı, kan şekerine bakma durumu, diyete uyum algısı, egzersiz yapma durumu, doktora gitme sıklığı, diyabete bağlı komplikasyon gelişme durumu ve ek hastalık olma durumu gibi hastalığa ilişkin özellikleri ile DEÖ alt gruplarına ait puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç: Tip 2 diyabet hastalarının sosyodemografik özelliklerinden yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve gelir durumunun hastalık yönetiminindeki engelleri etkilediği sonucuna varılmıştır. Hastalığa ilişkin özelliklerden ise tanı süresi, diyabet tedavi tipi, tedaviye uyum algısı, kan şekeri ölçümü yapılma durumu, diyete uyum algısı, egzersiz yapma durumu, diyabete bağlı gelişen komplikasyon durumu ve ek hastalık durumu diyabette yönetiminde karşılaşılan engelleri etkilemektedir. Tip 2 diyabet hastalarının en fazla diyabetle başa çıkmada engel yaşadıkları ve ilaç kullanımında daha az engel yaşadıkları sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Diyabette engeller, hemşirelik, tip 2 diyabet