Tunç Çağı'nda Anadolu isyanları
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERHAT USLU
Danışman: Süleyman Çiğdem
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anadolu sahip olduğu stratejik konumu, iklimi, bitki örtüsü, akarsuları, yeraltı ve yerüstü zenginlikleri sayesinde insanların yaşamlarını sürdürebilmeleri adına son derece elverişli şartlar sunmuştur. Bu durumun bir sonucu olarak bölge, Tarih Öncesi Çağlar'dan başlayarak farklı kültürel özellikler gösteren insan toplulukları tarafından birer yerleşim merkezi olarak seçilmiştir. Yerleşik hayata geçen bu topluluklar tarımın gelişmesi, teknoloji, ekonomi ve kültürel etkileşim gibi temel belirleyici faktörler sayesinde giderek bir toplum hâlini almışlardır. Köy, şehir ve devlet düzeyinde toplumsal ya da siyasi örgütlenmeler meydana getirmişlerdir. Böylelikle yöneten ve yönetilen ayrımı da ortaya çıkmıştır. Mevcut durumun sonucunda, bölge toplumları hem kendi aralarında hem de komşu bölgelerdeki toplumlarla çok yönlü ve karmaşık bir ilişki ağı oluşturmuştur. Bu ilişkinin bir yansıması olarak, tarih boyunca çıkarların karşılanması amacıyla farklı toplumsal ve siyasal çatışma türleri ortaya çıkmıştır. Tunç Çağı'yla birlikte yazılı kaynaklar artık Anadolu'daki bu çatışmalara dair ilk bilgileri belirtmeye başlamıştır. Kendini gösteren bu çatışmalar arasında isyanlar büyük bir yer tutmuştur. Bu kapsamda Akkad Kralı Naramsin'in sömürgecilik faaliyetlerine karşı Anadolu şehir devletlerinden krallarında dahil olduğu farklı bölgelerdeki kralların bir ittifak yaparak isyan etmeleri, Aššurlu tüccarların yazışmalarında yer bulan ticari faaliyetlerini olumsuz yönde etkileyen isyanlara yönelik olaylar, Kuššara Krallığı'nın Anadolu'da merkezi otoriteyi sağalamaya yönelik düzenlediği seferler sonucunda şehir devletlerinin ona karşı çıkardığı isyanlar, Hitit Devleti'nde taht kavgaları kapsamında çıkan isyanlar, bunun yanında Hitit vasalı toplumların çıkardığı isyanlar söz konusu olmuştur. Bu kapsamda isyanlar ve onunla ilişkili darbe, iç savaş, direniş gibi eylemlerin tarih ve sosyoloji açısından değerlendirilmesi de çalışmamızın temelini oluşturmuştur.