Antitiroid Bir İlaç Olan Metimazol’ün Farmasötik Preparatlarda ve Plazmada Miktar Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Analitik Kimya Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fatma KATANALP
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yücel KADIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Metimazol, hipertiroidizm tedavisinde kullanılan tiyoüre türevi olan antitiroid bir ilaçtır. Farmasötik preparatlarda ve plazmada Metimazol'ün analizi için UV-Görünür bölge spektrofotometrisi, 1.türev spektrofotometrisi ve HPLC-DAD yöntemleri geliştirildi ve geçerliliği test edildi. Spektrofotometrik çalışmada optimum koşullar belirlendi. Metimazol, UV-Görünür bölge spektrofotometrisinde 259nm'de maksimum absorbsiyon gösterdi. Gözlenebilme alt sınırı (LOD) değeri 0.1 ?g ml-1 ve tayin alt sınırı (LOQ) 0.2 ?g ml-1 olarak belirlendi. Gün içi ve günler arası kesinlik değerlerinin yüzde bağıl standart sapması (%RSD) %4'den küçük ve doğruluk değerinin standart sapması da (SD) 0.1'den küçük olduğu tespit edildi. Metimazol Standard çözeltileri insan plazmasına eklendi ve ekstrakte edildi. LOD değeri 0.9 ?g ml-1 ve LOQ değeri 1 ?g ml-1 olarak belirlendi. Gün içi ve günler arası kesinlik değerlerinin %RSD'si %5'den küçük ve doğruluk değerinin SD'da 0.4'den küçük olduğu tespit edildi. Plazmadan yöntemin geri kazanım değeri %61-87 arasında değiştiği belirlendi. Metimazol 1.türev spektrofotometrisinde 252 nm'de bir maksimum 275 nm'de bir de minimum olmak üzere iki pik verdiği tespit edildi. Kalibrasyon eğrisinin çizimi ve diğer ölçümler 252 nm dalga boyunda yapıldı. LOD değeri 0.1 ?g ml-1 ve LOQ değeri 0.2 ?g ml-1olarak belirlendi. Gün içi ve günler arası kesinlik değerlerinin %RSD'si %1.3'den küçük ve doğruluk değerinin SD'da 0.15'den küçük olduğu tespit edildi. Plazma çalışmasında, LOD değeri 0.9 ?g ml-1 ve LOQ değeri 1 ?g ml-1 olarak belirlendi. Gün içi ve günler arası kesinlik değerlerinin %RSD'si %0.9'dan küçük ve doğruluk değerinin SD'da 0.4'den küçük olduğu tespit edildi. Plazmadan yöntemin geri kazanım değeri %57-85 arasında değiştiği belirlendi. HPLC-DAD yönteminde çalışma parametreleri, ters faz C18 (5mm,250x 4.60mm) kolon, metanol+su (40:60 h/h) mobil fazı, değişken kolon sıcaklığı, 1ml/dk akış hızı, 254 nm dalga boyu, 10ml enjeksiyon hacmi olarak belirlendi. Standart çözeltiler için, yöntemin LOD değeri 0.1 ?g ml-1 LOQ değeri 0.25 ?g ml-1 ve gün-içi günler-arası kesinlik değerlerinin %RSD'si %2.5'dan küçük ve doğruluk değerinin SD'da 0.2'den küçük olduğu tespit edildi. Plazma çalışmalarında LOD değeri 0.4 ?g ml-1 ve LOQ değeri 0.5 ?g ml-1 ve gün-içi günler-arası kesinlik değerlerinin %RSD'si % 3'den küçük ve doğruluk değerinin SD'da 0.18'den küçük olduğu tespit edildi. Plazmadan yöntemin geri kazanım değeri %43-57 arasında değiştiği belirlendi. Metimazol'ün ticari preparatda (thyromazol) miktar analizi için her üç yöntemin de uygun olduğu, plazmada miktar analizi için ise UV-Görünür bölge spektrofotometrisi ve birinci derece türev spektrofotometrisi yönteminin uygulanabileceği bu çalışmayla gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Metimazol, HPLC, Spektrofotometri, Plazma, Validasyon.