Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesi hastanesi doktorlarının aromaterapi hakkındaki bilgi tutum ve davranışlarının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL KILIÇ
Danışman: Mustafa Bayraktar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Aromaterapi tıbbi bitkilerden çeşitli yöntemler ile elde edilen aromatik esansiyel yağların, sağlığı koruma ve geliştirmede destekleyici olarak kullanılmasını içeren bir tedavi yöntemidir. Aromatik yağlar halk tarafından doğal olarak kabul edilerek sıkça kullanılmasına rağmen literatürde bitkisel yağlardan kaynaklanan çok sayıda toksikasyon olgusu mevcuttur. Özellikle oral kullanımda ilaç etkileşimlerine sebep olmaktadır. Bu sebeple hekimlerin aromaterapiyi bir tedavi yöntemi olarak kabul etmese dahi olası yan etkiler ve etkileşimler açısından bilgi sahibi olması elzemdir. Bu çalışmada hastanemizdeki hekimlerin aromaterapi hakkındaki bilgi düzeyleri, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmamız Atatürk Üniversitesi Hastanesinde çalışan hekimlere yönelik kesitsel, tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Verilerin toplanması aşamasında katılımcıların sosyodemografik özellikler, aromaterapi bilgi düzeyi ve tutumunu değerlendiren anket soruları ve GETAT tutum ölçeği sorularını yanıtlamaları istenmiştir. Bulgular: Çalışmamıza 152 kişi katılmıştır. Katılımcıların %64,5'i (n=98) kadın, ortalama yaşları 31,6 ± 6,7 yıl, ortalama meslekte çalışma süreleri 6,4 ± 6,4 yıl olarak tespit edildi. Katılımcılardan bir kişi fakültede beş kişi ise mezuniyet sonrası aromaterapi eğitimleri aldıklarını ifade etmiştir. Aromaterapi bilgi düzeyi sorusuna 71 kişi (%46,7) hiç bilgim yok diye cevap vermişken, 67 kişi (%44,1) ise çok az bilgi düzeyine sahip olduğunu ifade etmiştir. Aromaterapi bilgi kaynağı olarak internet katılımcıların %38,2'si (n=58) tarafından ifade edilmiştir. Katılımcıların ilaç etkileşimi açısından bitkisel ürün sorgulama durumu açısından hiç ve nadiren seçeneğini işaretleyenlerin oranının %57,8 (n=88) olduğu saptanmıştır. Aromaterapi konusunda dernek veya özel kuruluşlardan eğitim almak isteyen katılımcıların oranı %42,2 (n=64) iken sağlık bakanlığından bu konuda eğitim almak isteyen katılımcıların oranı ise %64,5 (n=98) olarak tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamızda hekimlerin aromaterapi konusundaki bilgi düzeyi ve farkındalıklarının düşük olduğu ancak buna rağmen bu konuda tutumlarının olumlu yönde olduğu saptanmıştır. Hekimlerin aromaterapi konusunda en sık bilgi kaynağı internet ve sosyal medya iken, en sık çekinceleri ise yetersiz bilgi ve ürün denetimsizliği idi. Sağlık Bakanlığının aromaterapi ürünlerini daha sıkı denetlemesi, bilimsel eğitimler düzenlemesi ve farkındalık oluşturması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: aromaterapi, fitoterapi, tamamlayıcı tıp, geleneksel tıp, tıbbi bitki