Bazı Non-Steroidal Antiinflamatuvar İlaçların Ratlarda Oral Uygulama Sonrası Kan Adrenalin Düzeyleri Üzerine Etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Analitik Kimya Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Alptuğ ATİLA

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yücel KADIOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Non-steroidal anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ)'ler, ağrı, ateş ve inflamasyonu azaltmada kullanılan analjezik, antipiretik ve antienflamatuar etki gösterirler. NSAİİ ilaçlardan etodolak'ın farmasötik preparatlarda ve plazmada miktar analizi için HPLC-UV ve LC-MS yöntemleri geliştirilip geçerlilik testleri yapıldı. Ayrıca insan plazmasında adrenalin analizi için LC-MS yöntemi ve rat plazmasında adrenalin analizi için HPLC-FL yöntemi geliştirilip geçerlilik testleri yapıldı. HPLC-FL (360 nm uyarma, 490 nm yayma dalga boyu) yöntemiyle NSAİİ ilaçlardan etodolak ve parasetamol'ün ratlara oral olarak verildikten sonra ratlarda adrenalin düzeyindeki değişimler incelendi.HPLC-FL çalışmasında, rat plazmasından adrenalin katı-faz ekstraksiyon yöntemiyle ekstrakte edildi ve kromatografik ayırımda asetonitril-su (80-20, h/h) hareketli fazı ve C18 kolon (5 ?m, 250 x 4,6 mm) kullanıldı. HPLC-FL yönteminin plazmadan ortalama geri kazanım değeri %98'in üzerinde ve tayin edilebilme sınırı da (LOQ) 0,01 ng ml-1 olarak belirlendi. Yapılan analizler sonucunda parasetamol' ün kontrol grubuna göre adrenalin miktarını azalttığı, etodolak'ın adrenalin miktarını artırdığı belirlendi. İnsan plazmasında adrenalinin belirlenmesi için kullanılan LC-MS yönteminde elektron sprey pozitif moda product iyon olarak 161,1 iyonu ile analizler gerçekleştirildi. Güniçi ve günler arası bağıl standart sapma değeri %7,00'den küçük, yöntemin plazmadan ortalama geri kazanım değeri % 83,57 olarak belirlendi.HPLC-UV ve LC-MS yöntemleri kullanılarak farmasötik preparatlarda etodolak'ın miktar analizi gerçekleştirildi. Her iki yöntem etodolak etkin maddesini içeren etol fort ve tadolak tabletlere uygulandı. Yöntemlerin güniçi ve günler arası bağıl standart sapma değeri sırasıyla %7,50 ve % 10'dan küçük, her iki yöntemin ortalama geri kazanım değeri yaklaşık olarak %98 olarak tespit edildi. İnsan plazmasında etodolak'ın analizinde kullanılan LC-MS yönteminin güniçi ve günler arası bağıl standart sapma değeri % 11,0' den küçük ve ortalama geri kazanım değeri %90,67 olarak belirlendi.