Problem kurma becerisini geliştirmek için tasarlanan Problem Kurma Öğrenme Modeli'nin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA ÖRNEK
Danışman: Yasin Soylu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada problem kurma becerisini geliştirmek için tasarlanan Problem Kurma Öğrenme Modeli'nin (PKÖM) kesirlerle toplama ve çıkarma işlemine yönelik problem kurma etkinlikleri üzerinden ilköğretim matematik öğretmeni adayları ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Karma yöntem araştırması olarak tasarlanan bu araştırmanın deseni, müdahale desenidir. Bu araştırmanın çalışma grubunu deney grubunda 33, karşılaştırma grubunda 30 ilköğretim matematik öğretmeni adayı olmak üzere toplam 63 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Deney grubuna PKÖM'ye göre, karşılaştırma grubuna Problem Çözme Temelli Problem Kurma Öğretimi'ne (PÇTPKÖ-Polya'nın problem çözme basamakları ve problem kurma basamağına) göre problem kurma eğitimi verilmiştir. Nicel veriler Problem Kurma Testi (PKT), nitel veriler çalışma kâğıtları ve video kayıtları ile toplanmıştır. PKT'ye kurulan problemleri analiz etmek için bir puanlama yönergesi geliştirilmiştir. Nicel verilerin analizi için bağımsız (ilişkisiz) örneklemler t testi, bağımlı (ilişkili) örneklemler t testi ve etki büyüklüğü (eta kare) değerinden yararlanılmıştır. Nitel veriler PKÖM'nin her basamağında beklenen davranışlar ve kurulan problemlerde yer alan hatalar doğrultusunda analiz edilmiştir. Bulgular: Müdahale öncesinde deney ve karşılaştırma grubunda yer alan öğretmen adaylarının problem kurma becerilerinin yeterli seviyede olmadığı belirlenmiştir. Müdahale sonrasında deney ve karşılaştırma grubunda bulunan öğretmen adaylarının problem kurma becerisinin geliştiği tespit edilmiştir. Ancak problem kurma becerisinin gelişmesinde PKÖM'nin, PÇTPKÖ'ye göre daha etkili olduğu görülmüştür. Hesaplanan etki büyüklüğü değerine göre bu etkinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. PKÖM'ye göre tasarlanan öğrenme ortamında sürecin başından sonuna doğru kurulan problemlerin niteliğinin genel olarak gelişme gösterdiği ve PKÖM'nin kavramsal anlamaya fayda sağladığı belirlenmiştir. Sonuç: Tasarlanan modelin problem kurma becerisini geliştirdiği, kavramsal öğrenmeye fayda sağladığı, matematiksel dil becerisini geliştirdiği, problemlerin çözülebilirliğine olumlu bir etkisinin olduğu tespit edildiği için PKÖM'nin problem kurma öğretiminde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: problem kurma, Problem Kurma Öğrenme Modeli, ilköğretim matematik öğretmeni adayları, kesirlerle toplama ve çıkarma işlemi