İnsülin tedavisi başlanan Tip 2 diyabet hastalarında teach-back yönteminin klinik parametreler ve hasta bilgi düzeyine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET AKİF NAS
Danışman: Yasemin Çayır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Diyabetes mellitus kanda glukoz yüksekliği ile giden kronik, kontrol edilemezse progresif seyir gösteren bir hastalıktır. Dünyada prevelansı hızla artmaktadır. Eğitim diyabetin tedavisinde ve hastalığı kontrol altına almada önemli bir yer tutar. Teach-back yöntemi hastaların anlamalarını sorgulayan, kendi sözcükleriyle verilen bilgilerin tekrar ettirildiği interaktif bir eğitim yöntemidir. Bu çalışmada teach-back metodu ile verilen diyabet eğitimin, standart eğitim ile karşılaştırılarak hastaların bilgi düzeyine ve klinik parametrelere etkisini incelemeyi amaçladık. Yöntem: Çalışma Nisan-Temmuz 2019 tarihleri arasında AÜTF İç Hastalıkları Anabilim Dalı'na bağlı hizmet veren Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran ve diyabet eğitimi için yönlendirilen kişilerden ilk kez insülin tedavisi başlanan, çalışmamıza katılmaya gönüllü olan ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan 61 hasta ile tamamlandı. Randomize edilen hastalardan müdahale grubuna teach-back yöntemi ile, kontrol grubuna ise standart yöntemle diyabet eğitimi tek seansta verildi. Hastaların eğitim öncesinde sosyodemografik, klinik özellikleri, kan basıncı, laboratuvar sonuçları (açlık kan şekeri, HbA1c, kolesterol seviyeleri) değerlendirildi ve araştırmacılar tarafından hazırlanan diyabet bilgi düzeyini ölçmeye yönelik test uygulandı. Eğitim sonrasında ve eğitimden üç ay sonra aynı test tekrarlandı. Eğitimden üç ay sonra laboratuvar sonuçları ve kan basıncı bakıldı. Veriler SPSS 23.0 paket programına aktarılarak analiz edildi. İstatistiksel olarak önemlilik sınırı p 0,05). Eğitim sonrası her iki grubun ortalama diyabet bilgi puanının yükseldiği, müdahale grubunun ortalama puanının kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu görüldü (p 0,05). Sonuç: Çalışmamızda teach-back yöntemi ile verilen diyabet eğitiminin hastaların diyabet bilgi düzeylerini artırmada etkili bir yöntem olduğu görülmüştür. Nitekim ek metotlarla desteklemek, eğitim oturumlarının sayısını artırmak gibi iyileştirmeler yöntemi daha yararlı hale getirebilir. Teach-back yöntemi ile yapılan daha çok hastanın katıldığı, hastaların daha uzun süreler izlendiği, farklı parametreleri ölçen çalışmalara ihtiyaç vardır.