Bazı yeni hetero-aril sübstitüe hidrokinolin türevlerinin sentezi ve spektroskopik yöntemlerle yapılarının karekterizasyonu.
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Barış Anıl
Danışman: Cavit Kazaz
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasında, 2-amino-1-aril-7,7-dimetil-4-heteroaril-5-okso-1,4,5,6,7,8 hekzahidrokinolin-3-karbonitril türevlerinin spektroskopik karakterizasyonları ve bileşiklerden birisine ait stereokimyanın belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma 2015-2018 yılları arasında Prof. Dr. Metin BALCI Nükleer Manyetik Rezonans Spektroskopi Laboratuvarında, ileri NMR teknikleri, dinamik NMR ve tek kristal X-ışını kırınım analiz yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Çalışmada, heteroaril-substitue hidrokinolinon türevleri olan 3a-e bileşikleri materyal olarak kullanılmıştır. Farklı sıcaklık denemeleri dâhil, tüm deneylere ait spektral veriler; oda sıcaklığı koşulları altında, ilgili numunelerden 40-50 mg alınarak ve 0.5 ml d-DMSO çözücüsü içerisinde çözülerek, 18 cm boyunda ve 5 mm çapında olan NMR tüplerine konulmak süretiyle 400 MHz NMR cihazında kaydedilmiştir. Bulgular: Bileşikler 3a-e'nin 1H-NMR spektrumlarında, para sübstitue aril protonlarına ait sinyallerin dubletin dubleti olarak gözlenmesi gerekirken, sinyallerden birisi ~7.30 ppm'de geniş yayvan (broad) sinyal olarak ortaya çıkmaktadır. Oysaki bu tür sistemlerin analizinde aril halkasına bağlı protonlar arasındaki etkileşme sabitlerinin belirlemesi ve aromatikliğin yorumlanması açısından önemlidir. Benzer bir durum aynı bileşiklerin karbon sinyalleri içinde geçerli olup, bileşiklerin 13C-NMR spektrumunda ∼130.0 ppm'de aril karbonlarına ait sinyallerinden biri hemen hemen nerdeyse hiç gözlenmemektedir. Dejenere olan aril halkası proton ve karbonlarına ait sinyallerin belirgin bir şekilde tesbit edilebilmesi için NMR cihazında farklı parameter, farklı konsatrasyanlor, NMR kaydırma reaktifleri ve farklı çözücüler kullanılarak defalarca yapılan ölçümlerde sonucun değişmediği bir durum söz konusuydu. Bu bağlamda çalışmalarımızı dinamik NMR üzerinde yoğunlaştırdık. Sonuç: Aril halkasına ait proton ve karbon çekirdeklerine ait sinyal optimizasyonu, ileri NMR teknikleri, yüksek sıcaklık dinamik NMR deneyleri ile tesbit edilmiş ve sinyal dejenerasyonu ile ilgili tahminler ileri sürülmüştür. Anahtar Kelimeler: 1D, 2D-NMR Teknikleri, 1H-1H ve 1H-13C-NMR Korelasyonları, Değşken Sıcaklık Ünitesi (Variable Temperature Unit-VTU), X-Ray