Bayburt İlinde Şekerpancarı Ekim Alanlarındaki Fungal Hastalıkların Tespit Edilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Oktay ÖZBAY
Danışman: Elif Tozlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Şeker pancarı, Türkiye'de stratejik öneme sahip tarımsal ürünlerden biri olup, üretim sürecinde çeşitli biyotik stres faktörlerine maruz kalmaktadır. Fungal patojenler, kök çürüklüğü, yaprak lekesi ve solgunluk gibi belirtilerle kendini göstererek verimde azalmaya ve şeker oranında düşüşe neden olmaktadır. Bu yüksek lisans tezinde, Bayburt ilinde şeker pancarı (Beta vulgaris L.) üretim alanlarında görülen fungal hastalıkların tespiti ve yaygınlıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Bu çalışma kapsamında, Bayburt iline bağlı Demirözü ve Aydıntepe ilçelerinde yer alan toplam altı tarım alanında sürvey çalışmaları yürütülmüştür. Yapılan çalışmada, bu lokasyonlara ait hastalık oranları belirlenmeye çalışılmış, hastalık belirtisi gösteren bitki örnekleri toplanarak laboratuvara getirilmiş ve hastalık etmenleri saflaştırılarak moleküler tanıları yapılmıştır. Bulgular: Yapılan sürveyler sonucunda, Aydıntepe'ye bağlı Aşağıkırzı (%15), Demirözüne bağlı Çatalçeşme (%8,9), Şirin (10,0) ve Güneşli (%11,4) ile Merkeze bağlı Çayıryolu'nda (%7,5) şekerpancarı alanlarında hastalık oranları belirlenmiştir. Bu alanlardan alınan örneklerden yapılan izolasyonlarda Fusarium solani, Fusarium oxysporum, Fusarium proliferatum, Fusarium equiseti, Fusarium acuminatum, Fusarium redolens, Rhizoctonia solani, Trichothecium roseum, Botrytis cinerea ve Apiospora arundinis tespit edilmiştir. Sonuç: Bayburt ilindeki şeker pancarı tarımında fungal hastalıkların varlığını ortaya koymakta ve bitki sağlığının korunmasına yönelik etkili mücadele stratejilerinin geliştirilmesi açısından önemli bir veri kaynağı sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Bayburt, fungal hastalıklar, şeker pancarı