Kanser Hastalarına Bakım Verenlerde Sosyal Desteğin Yaşam Kalitesi, Bakım Yükü ve Tükenmişlikle İlişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖYKÜ AYDEMİR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Dilek Kılıç
Eş Danışman: Derya Adıbelli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma kanser hastalarına bakım verenlerde sosyal desteğin yaşam kalitesi, bakım yükü ve tükenmişlikle ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Bu araştırma Şubat-Haziran 2022 tarihleri arasında Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Onkoloji-Hematoloji Kliniğine ve Ayaktan Kemoterapi Ünitesine kayıtlı hastaların bakım verenlerinde yapılmıştır. Örneklemi araştırmaya katılmayı kabul eden ve alınma kriterlerine uyan 102 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Tanıtıcı Veri Formu, Zarit Bakım Yükü Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Kısa Formu ve Pines Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler, SPSS 25.0 programında analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Bakım verenlerin araştırmada Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği puan ortalaması 41.40±10.68, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği puan ortalaması 66.27±11.72, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu Genel Sağlık Durumu 56.25±13.93, Bedensel alt boyut 46.25±8.04, Ruhsal alt boyut 56.00±8.68, Sosyal İlişkiler alt boyut 59.96±11.90 ve Pines Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu puan ortalaması 2.45±0.95 bulunmuştur. Bakım verme yükü ile sosyal destek ve yaşam kalitesi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Bakım verme yükü ile tükenmişlik arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Tükenmişlik ile sosyal destek ve yaşam kalitesi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Sosyal destek ile yaşam kalitesi arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak kanser hastalarına bakım verenlerde sosyal destek arttıkça yaşam kalitesi artmakta, bakım verme yükü ve tükenmişlikleri azalmaktadır. Anahtar Kelimeler: Bakım verici, bakım verme yükü, kanser, sosyal destek, tükenmişlik, yaşam kalitesi