Genital hijyen davranışları envanterinin geliştirilmesi ve verilen eğitimin genital hijyen davranışlarına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Emel EGE
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gülşen ERYILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:VI ÖZET Genital Hijyen Davranışları Envanterinin Geliştirilmesi ve Verilen Eğitimin Genital Hijyen Davranışlarına Etkisi Kadınların genital hijyen davranışlarını değerlendiren kültüre özgü standart bir ölçme aracı geliştirmek ve verilen planlı genital hijyen davranışları eğitiminin etkinliğini belirlemek amacı ile bu çalışma planlanmış ve yapılmıştır. İki aşamalı olan araştırmanın, birinci aşamasında üreme çağındaki kadınların genital hijyen davranışlarını ölçen kültüre özgü bir envanter geliştirilerek geçerlik ve güvenilirliğini değerlendirmek için metodolojik bir çalışma yapılmıştır. İkinci aşamasında ise kadınlara verilen eğitiminin doğru genital hijyen davranışları geliştirip geliştirmediğini değerlendirmek amacıyla ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel bir çalışma yapılmıştır. Araştırma, Malatya İli Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezinde (AÇSAP) gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamanın verileri 15 Ekim - 30 Kasım 2002 tarihleri arasında, ikinci aşamanın verileri ise 1 Nisan - 30 Haziran 2003 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma aynı evrende fakat farklı iki örneklem grubunda yapılmıştır. Araştırmanın birinci aşamasında, geçerlik ve güvenilirlik çalışması için olasılıksız örnekleme yöntemlerinden rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 220 kadın çalışmaya alınmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında, genital enfeksiyon tanısı alan kadınlardan olasılıksız örneklem yöntemi ile seçilen 50 kadın deney grubuna, 50 kadın ise kontrol grubuna alınmıştır. Birinci aşamanın verileri genital hijyen davranışları envanterini (GHDE) geliştirmeye yönelik olarak elde edilmiştir. İkinci aşamanın verileri, kişisel bilgi formu ve geliştirilen GHDE olmak üzere iki formla toplanmıştır. Veriler yüzdelik oranlar,VII aritmetik ortalama, Pearson korelasyon katsayısı analizi, Cronbach Alfa katsayısı, Kruskal-Wallis varyans analizi ve Mann- Whitney U testi ile değerlendirilmiştir. Kültüre özgü olarak geliştirilen GHDE'nin geçerlik ve güvenilirlik çalışması sonucunda oldukça yeterli geçerlik ve güvenilirlik ölçümlerine sahip 27 maddelik tek boyutlu bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Envanterin madde toplam puan korelasyonunun r= 0.19 ile r= 0.64 arasında değiştiği, test-tekrar test korelasyonunun 0.83, Cronbach Alfa katsayısının a=0.86 olduğu bulunmuştur. GHDE'nin toplam varyansı ise %44.99 olarak saptanmıştır. Deney grubundaki kadınların yaş ortalamasının 28.8±6.8 ve kontrol grubundaki kadınların yaş ortalamasının 30.2±6.6 olduğu belirlenmiştir. Deney grubundaki kadınların %56'sınm okur-yazar-ilkokul, %18'inin lise mezunu, kontrol grubundakilerin %44'ünün okur-yazar-ilkokul, %30'unun lise mezunu olduğu bulunmuştur. Deney ve kontrol grubundaki kadınların eğitim düzeyi arttıkça GHDE'den aldıkları puan ortalamalarının arttığı ve aradaki farkın deney grubunda istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Deney grubunun ön test ve son test puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Kontrol grubunun ön test ve son test puan ortalamaları arasındaki fark anlamsız bulunmuştur Deney grubundaki kadınların son testten aldıkları puan ortalamaları ile kontrol grubundaki kadınların son testten aldıkları puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak geliştirilen GHDE'nin geçerlik-güvenilirliği yüksek ve genital hijyen davranışlarını belirlemede yeterli bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir. Verilen planlı eğitimin genital hijyen davranışlarını olumlu yönde etkilediği bulunmuştur.