Determination of long lasting carriers for Trichoderma harzianum used in biological control.


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN ESRA KARA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Zirai mücadelede kullanılan kimyasalların doğaya ve insan sağlığına olumsuz etkileri ve zamanla gelişen dayanıklılık sorunları bilim insanlarını alternatif mücadele yöntemleri üzerinde çalışmaya yöneltmiştir. Bu yöntemler içerisinde önemli bir yere sahip olan biyolojik mücadelede funguslar özellikle de Trichoderma'lar çok önemli bir yer tutmakta ve ticari ürün olarak ruhsatlandırılarak tarım alanlarında etkili bir şekilde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, daha önceki çalışmalarda farklı patojenlere karşı etkili olduğu tespit edilmiş olan ET 4 ve ET 14 Trichoderma harzianum izolatlarının ruhsatlandırılabilmesi ve sanayide büyük miktarlarda üretilebilmesine imkan sağlayabilmek için uzun raf ömrüne sahip taşıyıcıların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: ET 4 ve ET 14 izolatlarının başlangıçta Alternaria solani'nin ET 66 izolatına karşı etkililiği in vitro ve in vivo şartlarda test edilerek teyit edilmiştir. Daha sonra patates dekstroz agarda (PDA) geliştirilen fungus izolatlarının sporları taşıyıcı formülasyon olarak hazırlanan 5 farklı sıvı ortama (soya yağı, neem yağı, kanola yağı, parafin yağı ve gliserin) aktarılarak 10 ay boyunca oda sıcaklığı ve buzdolabı sıcaklığında muhafaza edilmiştir. Formülasyonlardan aylık olarak alınan numunelerden PDA'ya ekim yapılarak biyoajan fungusun canlılık testleri yapılmıştır. Ayrıca onuncu ayın sonunda biyoajan fungal izolatların etkinliği patojen fungusa karşı hem in vitro hem de in vivo ortamda test edilmiştir. Bulgular: Beş farklı biyoformülasyonda on ay boyunca yapılan aylık canlılık test sonuçlarına göre tüm taşıyıcılarda biyoajan fungusun canlılığını 10. Ayın sonunda da koruduğu tespit edilmiştir. Raf ömrü çalışması sonucunda en uygun taşıyıcının neem yağı olduğu ve 10. ayın sonunda da biyoajan gelişiminin çok yoğun gözlendiği tespit edilmiştir. Biyoajan gelişimi in vitroda %37.85 ile %52.33 arasında in vivoda ise %14.26 ile %3.95 arasında değişmiştir. Sonuç: Yapılan bu çalışma ile; başta neem yağı olmak üzere parafin ve gliserinin T. harzianum biyoajan fungusu için iyi birer taşıyıcı olduğu, yapılacak ileri çalışmalarla raf ömrünün daha da uzatılabileceği, toksikolojik ve ekotoksikolojik çalışmaların sonucunda biyopestisit olarak ruhsatlandırılabileceği sonucuna varılmıştır.