Yoğun bakım ünitemizde yatan sepsis ve septik şok tanısı almış hastalarda D vitamini ve magnezyum düzeylerinin mortalite ve morbiditeye etkisinin incelenmesi: Retrospektif çalışma


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SUNA MEHTAP ÇELİK

Danışman: Nazim DOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu gözlemsel retrospektif çalışmanın amacı, yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda D vitamini ve Mg düzeyleri ile sepsis arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Materyal ve Metod: Çalışmamız 01.01.2017- 01.01.2019 tarihleri arasında Üniversite hastanemizin Anestezi ve Reanimasyon Yoğunbakım Ünitesinde sepsis ve septik şok tanısı alıp yatırılarak takip ve tedavi edilen 299 hastanın dosya ve elektronik ortam kayıtlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi ile gerçekleştirildi. Kayıtlardan yapılan değerlendirme sonucunda, Yoğun Bakım Derneği (Society of Critical Care Medicine- SCCM) ve Avrupa Yoğun Bakım Derneği (European Society of Intensive Care Medicine- ESICM) 2016 Sepsis-3 tanı kriterlerine göre sepsis tanısı alarak tedavi edilen hastalar incelendi. Dosya kayıtlarından sepsis tanı kriterleri tekrar değerlendirilerek sepsis tanısı bir defa daha ortaya kondu. Belirlenen kriterlere uyan hastalar çalışamaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik verileri, GKS(Glaskow koma skoru), prokalsitonin (PCT), C reaktif protein (CRP), D vitamini düzeyi, Magnezyum(Mg) düzeyi, hastalık ciddiyet skorlama sistemi olarak Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi Skoru (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II-APACHE II), Ardışık Organ Yetmezliği Değerlendirme Skoru (Sequential Organ Failure Assesment-SOFA) ve Basitleştirilmiş Akut Fizyoloji Skoru (Simplified Acute Physiology Score-SAPS II) ve gelişen mortalite ve morbidite durumları değerlendirilerek kaydedildi. Bulgular: Yoğun bakım ünitesinde sepsis ve septik şok tanısı ile takip edilen hastaların %84'ünde D vitamini düzeyi 20 ng/dL olan hastalarda yatış GKS, SOFA, APACHE II, SAPS II, CRP, Prokalsitonin düzeyleri karşılaştırıldığında anlamlı fark bulunamamıştır. (p>0.05) 65 yaş ve üstündeki hastalarda ölenlerde D vitamini düzeyinde yatışa göre istatistiksel olarak anlamlı azalmıştı (p=0,044). D vitamini düzeyinin hem yatışta ve hem de yoğun bakım ünitesinden çıkışta 20 ng/dL'nin altında olan hasta sayısı istatistiksel olarak çok daha anlamlı bir şekilde sepsis hastalarında fazlaydı(p 0.05) Mg değerlerine göre hastalar değerlendirildiğinde, hipomagnezemi olan hastalar ile normomagnezemi olan hastalarda yatış GKS, SOFA, APACHE II, SAPS II, CRP, Prokalsitonin düzeyleri karşılaştırıldığında hipomagnezemi grubunda anlamlı artış fark bulunmuştur. (p 0.05). Sonuç: Bu çalışmada; yoğun bakım tedavisi gerektiren sepsis ve septik şok hastalarında D vitamini düzeylerinin düşük olduğu, D vitamini düzeyinin düşük ya da yüksek olmasının mortalite üzerine etkisinin anlamlı bulunmadığı, ileri yaş hastalarda takip sırasında D vitamini düzeylerindeki düşmenin mortalite üzerine etkisinin olabileceği, Magnezyum yatış değerlerinin mortalite üzerinde anlamlı etkisinin bulunmadığı görülmüştür.