Ratlarda oleik asidin neden olduğu akut akciğer hasarını takiben hispidulinin akut böbrek hasarı üzerindeki koruyucu etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAHRİ AVCI
Danışman: Hakan Aşkın
Özet:Amaç: Hispidulin (4',5,7-trihidroksi-6-metoksiflavon), Saussurea involucrata gibi birçok bitkiden farklı yöntemler ile ekstrakte edilen doğal bir flavonoiddir. Mevcut çalışma, oleik asit ile indüklenen erkek Spraque Dawley ratlarda hispidulinin etkisinin antioksidan, histopatolojik ve moleküler olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Ratlar üç gruba ayrıldı. Grup A; Kontrol grubu, grup B; oleik asit grubu (k.v enjeksiyonla uygulaması) ve grup C; hispidulin + oleik asit kombine grup (k.v ve i.p uygulama). Uygulama grupları hayvanlarından elde edilen böbrek dokusundan oksidatif stres belirteçleri (MDA, SOD, CAT, MPO, GSH) değerlendirildi. Aynı dokular histopatolojik incelemeye tabi tutuldu. Ayrıca Oleik asidin nefrotoksik etkilerinden sorumlu moleküler yapıyı belirlemek amacıyla inflamasyon, apoptoz ve hücresel metabolizma için kritik düzenleyicilerin gen ekspresyon seviyeleri real-time PCR ile araştırıldı. Bulgular: Rat böbrek dokularında oleik asitin glutatyon (GSH) seviyesinde azalmaya ve malondialdehit (MDA) ve Miyeloperoksidaz (MPO) seviyesinde ise artışa neden olduğu gözlenmiştir. Antioksidan sistem bileşenlerinden süperoksit dismutazın (SOD), katalazın (CAT), seviyelerinde düşüşe sebep olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak böbrek hasar biyobelirteci (Kim-1), inflamasyon genleri (Il-6, Nf-Kß), apoptotik gen (Casp3) ve hücre dışı matrisin yenilenmesinde rol alan (Mmp2) geni oleik asit maruziyeti sonucunda olumsuz etkilendiği gözlemlenmiştir. Fakat hispidulinin, OA uygulaması ile ortaya çıkan tüm deregülasyonları tersine çevirebildiği gözlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, akut böbrek hasarı indükleyicisi olarak kullanılan oleik asit; oksidan ve antioksidan dengeyi bozarak doku hasarına ve inflamatuar mediatörlerin düzeylerinde artışa neden olarak böbrek dokularında disfonksiyona yol açtı. Akut böbrek hasarında renoprotektif ajan olarak kullandığımız hispidulin, enflamasyonu, oksidatif stresi ve tübüler hücre ölümünü inhibe ederek böbrek hasarını hafifletici alternatif, çok yönlü ve etkin bir yaklaşım olarak kabul edilebileceği düşünülmektedir.