ÇEŞİTLİ LASTİK VE ALÇI MALZEMELERİN NÖTRON PARÇACIKLARINA KARŞI ZIRH MALZEMESİ OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP ITIR UMAÇ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Abdulhalik KARABULUT

Özet:

Teknolojinin ilerlemesine paralel olarak günümüz dünyasında radyasyon içeren uygulamalar yaygınlaşmıştır. Bu durum insanların yıl boyunca radyasyona maruz kalma sürelerini de artırmıştır. Özellikle enerji sektöründeki arayışlar sonucunda nükleer enerji, temiz bir enerji kaynağı olarak, ön plana çıkmış ve dünya çapında üretilen enerji içerisinde nükleer enerjinin oranı gittikçe yükselmiştir. Bilindiği gibi nükleer reaktörlerde nötron parçacıkları salınımı olmakta ve muhtemel kazalara karşı nötron zırh malzemelerine gereksinim duyulmaktadır. Diğer taraftan, kanser tedavisinde etkili bir yöntem olarak kabul gören bor nötron yakalama tedavisi (BNCT) uygulamalarında nötron parçacıkları kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında hızlı nötronlara karşı kullanılabilecek ucuz ve uygulanabilir bir zırh malzemesi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Zırh malzemesinin tasarımı için alçı, parafin, çelik örgü ile güçlendirilmiş atık otomobil lastiği ve harç kullanılmıştır. Bu malzemeler kullanılarak 26 farklı numune üretilmiştir. Üretilen numuneler, 241Am-Be nötron kaynağı kullanılarak radyasyona maruz bırakılmıştır. Nötron eşdeğer doz ölçümleri elde edildikten sonra her bir numune için doz transmisyonu ve makroskopik tesir kesiti hesaplanmıştır. Deneylerin yanı sıra nötronun numuneler ile etkileşiminden sonra üretilen radyoizotoplar, GEANT4 kiti ile simüle edilmiştir. Transmisyon deneylerinin sonucunda nötron parçacıklarına karşı en iyi ilk üç malzemenin sırasıyla sade atık lastik numunesi ( ? =0,2189 cm-1), parafin numunesi ( ? =0,0986 cm-1) ve harç-lastik-alçı sandviç yapısının ( ? =0,0622 cm-1) olduğu söylenebilir. Çalışmanın önemli bir çıktısı ise özellikle ülkemizde belirli bir süre kullanıldıktan sonra doğaya atılarak yüksek derecede çevre kirliliğine yol açan atık otomobil lastiklerinin geri dönüşümünün sağlanmasıdır.