Mide kanserli hastalarda periferik kanda Telomeraz mRNA ekspresyonunun real time-PCR kullanılarak belirlenmesi ve klinikopatolojik özelliklerle ilişkisinin saptanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAMDULLAH TURHAN
Danışman: Ebubekir BAKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mide kanseri en yaygın ve malign seyirli kanserlerden biri olup bölgemizde diğer bölgelerden 3-5 kat daha fazla sıklıkta görülür. Tanısı genellikle ilerlemiş olan geç evrede konur. Mide kanserinin erken tanısı mortalite oranını azaltmada önemlidir. Dokular ve vücut sıvılarındaki gizli kanser hücrelerinin klasik immunohistokimya ve patoloji ile belirlenmesi nispeten zordur. Bu sebeple mide kanserini belirlemek için alternatif bir metod hala arzu edilmektedir. Ne yazık ki mide kanserinin belirlenmesi için çok sınırlı sayıda moleküler belirteç vardırTelomerler kromozomların uçlarında bulunan tekrarlayıcı DNA dizileri olup kromozomları replikasyon sonu problemine ve nükleaz parçalanmasına karşı korurlar. Telomeraz ribonükleoprotein yapısında bir enzim kompleksidir. Polimerizasyon için kendi RNA'sını kalıp olarak kullanarak replikasyon sırasında kaybolan telomer dizilerini yerine koyar. Telomeraz enzim aktivasyonunun hücre ölümsüzlüğü ve karsinogenez sürecinde önemli bir rol oynadığına inanılmaktadır. Telomerazın aktivasyonu sınırsız proliferasyon ve ölümsüzlüğe yol açar ve bu suretle tümör oluşumunda bu enzimin aktivasyonu çok önemli bir basamağı oluşturur. Yapılan çalışmalarla insan telomeraz revers transkriptaz (hTERT) mRNA ekspresyonunun telomeraz aktivasyonu ile korele olduğu ispatlanmış ve prekanseroz lezyon ve insan kanserlerinin çoğunda up regüle olduğu bulunmuşturBu çalışmada biz, mide kanserlerinin tanısında hTERT mRNA ekspresyonunun kantitatif belirlenmesini ve bu parametre ile mide kanserli hastaların klinikopatolojik özellikleri arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Bu amaçla 2 erken evre, 10 invaziv, 13 metastatik mide kanserli ve 5 kronik atrofik gastritli hasta olmak üzere toplam 30 hasta ve kontrol grubunu oluşturan 16 sağlıklı bireylerden alınan numunelerde, TaqMan floresans tekniğine dayalı Real Time kantitatif ters transkriptaz polimerize zincir reaksiyonu (PCR) yöntemi ile hTERT mRNA seviyeleri ölçüldü. Sağlıklı ve kronik atrofik gastritli, erken, invaziv ve metastatik mide kanserli hastalarda ortalama hTERT mRNA seviyeleri sırasıyla 7831.16 ± 5558.69 kopya/100 ng total RNA, 13048.36 ± 6631.44 kopya/100 ng total RNA, 62156.85 ± 31568.65 kopya/100 ng total RNA, 44407.70 ± 17493.43 kopya/100 ng total RNA ve 721399.95 ± 583319.10 kopya/100 ng total RNA idiErken, invaziv ve metastatik mide kanserli hastalardaki hTERT mRNA ekspresyon seviyeleri sağlıklı bireylerden anlamlı olarak daha yüksekti (Sırasıyla istatitistiksel olarak p 0.05). Mide kanserli hastalarda, hTERT mRNA ekspresyon seviyeleri ile uzak metastaz, lenf nodu metastazı, cinsiyet, tümör tutulum yeri, diferansiyon derecesi ve evre gibi klinikopatolojik özellikler arasında anlamlı bir ilişki yoktuBizim sonuçlarımız, periferik kanda hTERT mRNA ekspresyonlarının eş zamanlı ölçümlerinin, mide kanserli hastalar ile sağlıklı kişileri ayırabileceğini ve mide kanserinin erken tanısı için muhtemel bir belirteç olabileceğini göstermiştir. Bununla beraber daha fazla sayıda ve uzun dönem takipli hastalarda daha ileri bir çalışma, bu moleküler belirtecin klinik uygulamasını doğrulamak için gereklidir.