ÜNİVERSİTE YERLEŞKELERİ İÇİN ÇEVRESEL SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK DİZİNLERİNİN (GREEN METRİCS) DEĞERLENDİRİLMESİ: ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Murat Tosun
Danışman: Faris Karahan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın temel amacı Atatürk Üniversitesi merkez kampüsünün Green Metric (Yeşil Ölçüm) Derecelendirme Sisteminin sürdürülebilirlik kriterleri doğrultusunda sürdürülebilirliğini değerlendirmektir. Özel olarak ise, bu tip derecelendirme süreçlerinde daha etkili olabilmek için başvurulabilecek planlama, tasarım ve çözüm stratejileri belirlemektir. Yöntem: Çalışma literatür taraması, veri toplama, analiz ve değerlendirme olmak üzere dört aşamadan oluşmaktadır. Ülkemizde ve dünyada sürdürülebilirlik kavramı, çevresel sürdürülebilirlik sistemleri, ve Green Metric (Yeşil Ölçüm) Derecelendirme Sisteminin 6 ana başlığı olan Yağı ve Altyapı, Enerji ve İklim Değişikliği, Atık, Su, Ulaşım, Eğitim ve Araştırma kategorilerinin 51 alt başlığı ile detaylı olarak incelenmiştir. Bu kapsamda Atatürk Üniversitesi Merkez Yerleşkesinin sahip olduğu puanları hesaplamak ve eksik puanlar ile de boşluk alanlarını belirlemek amacıyla bu sistemde kullanılan puan skalasının uygulanması yöntem olarak kullanılmıştır. Bulgular: Atatürk Üniversitesi Merkez Yerleşkesinin; Green Metric Sistemi kapsamında belirtilen 6 kategori ve 51 alt başlığı incelenmiştir. Bu kapsamda 51 verinin 33 adedi analiz edilmiş; 18 veriye ise erişim sağlanamamış veya kampüste kullanılabilir olmadığı değerlendirilmiştir. 10.000 puan üzerinden değerlendirme yapan sistem analizi çerçevesinde Yapı ve Altyapı kategorisinden 775, Enerji ve İklim Değişikliği kategorisinden 750, Atık kategorisinden 150, Su kategorisinden 250, Ulaşım kategorisinden 1025, Eğitim ve Araştırma kategorisinden ise 650 olmak üzere toplam 3600 puan elde edilmiştir. Sonuç: Green Metric (Yeşil Ölçüm) Derecelendirme Sistemi kriterleri genel anlamda uygulamalarda ve tasarımlarda karşılık bulmamaktadır ve buna bağlı olarak üniversitenin köklü yapısına rağmen, Türkiye ve dünya sıralamasında başarılı sayılabilecek dereceler alamadığı görülmüştür. Önerilen adımlar ve stratejiler uygulandığı takdirde Atatürk Üniversitesi, ilerleyen yıllarda Green Metric ve benzeri tüm çevresel sürdürülebilir sıralama sistemlerinde daha yüksek puanlar alarak sıralamalarda yukarılarda kendine yer bulacağı ve sürdürülebilir kampüs olma yolunda hızla ilerleyeceği düşünülmektedir.