Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programında kültür aktarımı ve kültür aktarımına dair öğretmen görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA MUTLU

Danışman: Fatih Veyis

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Türk dili ve edebiyatı dersi öğretim programında kültür aktarımını incelemek ve öğretmenlerin kültür aktarımına dair görüşlerini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda program metinleri ve öğretmen görüşlerinde kültür aktarımı konusu incelenmiştir. Yöntem: Çalışma nitel araştırmanın olanaklarından faydalanılarak durum çalışması ile yürütülmüştür. Veriler doküman incelemesi ve yarı yapılandırılmış gözlem formuyla toplanmıştır. Verilerin analizi ise betimsel analiz ve içerik analizi ile yapılmıştır. Bulgular: Araştırmada Türk dili ve edebiyatı dersinin kültür aktarımında önemli olduğu Türk dili ve edebiyatı öğretmenleri tarafından dile getirilmiştir. Öğretmenlere göre Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli programı genel olarak kültür aktarımına hizmet ettiği, fakat materyaller ve ders dışı etkinliklerle desteklenerek geliştirilmesi gerektiği bulgusuna ulaşılmıştır. Programda değerler ve okuryazarlık becerileri içerisinde kültür aktarımına yönelik bulgulara ulaşılmıştır. Uygulama kısmında kültür aktarımını içeren değerlerden yalnızca D19 değerinin baskın olduğu belirlenmiş ve kültür okuryazarlığının kapsamının kültürü tanıma aşamasında olduğu görülmüştür. Sonuçlar: Programın amaç ve hedefleri kültür aktarımını desteklemektedir, fakat programın içeriğindeki öğrenme-öğretme uygulamaları bölümünde yeterli kültür aktarımı unsurunun bulunmadığı belirlenmiştir. Programın kültür aktarımını amaç edindiği ancak bunu uygulama kısmında yansıtamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türk dili ve edebiyatı, eğitim, kültür aktarımı, kültür, program