Glaucoma Hastalığı Tedavisinde Kullanılmaya Aday Karbonik Anhidraz İnhibitörlerinin Sentezi ve İnhibisyon Etkilerinin Araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1994
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Oktay ARSLAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ömer İrfan KÜFREVİOĞLU
Özet:ÖZET Glaucoma hastalığı tedavisinde kullanılmaya aday yeni karbonik anhidraz (CA) inhibitörlerinin sentezi ve karbonik anhidraz izoenzimleri üzerinde inhibisyon etkileri araştırıl mıştır. Önce sığır ve insan eritrositlerinden karbonik anhidraz izoenzimleri farklı bir afinite jeli kullamlarak(Sepharose-4B- L-tirozin-sülfanilamid) saflaştırılmış ve daha sonra bu izoenzimlerle kinetik çalışmalar yapılmıştır. Literatürde bulunmayan 2-sübstitüentli-1,3,4-tiyazol-5- sülfonamidin üç farklı türevi sentezlenmiştir. Bu bileşikler; 2-(3-kloropropilamino)-1,3,4-tiyazol-5-sülfonamid, 2-(2,2- dikloroasetiiamîno)-1,3,4-tiyazol-5-sülfonamid ve 2-(3-fenilpro- pilamino)-1,3,4-tiyazol-5-sülfonamiddir. Sentezlenen bileşik lerin yapıları, 200 MHz 1H-NMR, 50MHz 13C-NMR ve İR spektroskopik yöntemleri ile aydınlatıldı. Sentezlenen bu bileşiklerin insan eritrosit CA-I ve CA-II izoenzimleri üzerinde inhibisyon kinetikleri incelenmiş ve 2-(3-kloropropilamino)- 1,3,4-tiyazol-5-sülfonamid'in CA-II' ye ilgisi asetazolamidden daha fazla olduğu bulunmuştur. Buna ilaveten, literatürde bilinen ve bir kısmı ilaç olarak klinikte kullanılan heteroaromatik sülfonamidler (2- aminol,3,4-tiyazol-5-sülfonamid, 2-propilamino1,3,4-tiyazol- 5-sülfonamid ve 2-butirilamino1,3,4-tiyazol-5-sülfonamid) sentezlenerek, eritrositlerde bol miktarda bulunan CA-I izo enzimi üzerinde olumsuz inhibisyon etkileri incelenmiştir. Ayrıca piyasadan temin edilen aromatik sülfonamid türevleri olan, 2,4-dikloro-5-sülfamoil benzoik asit ve 4-sülfamoil benzoik asit'in insan eritrosit CA-I ve CA-II izoenzimleri üzerinde inhibisyon etkileri araştırılmış ve 4-sülfamoil benzoik asit'in daha etkili bir inhibitor olduğu belirlenmiştir.1 1 Son olarak, bu inhibitörlerin sığır eritrosit CA enzimine karşı ilgileri belirlenmiştir. Bu enzimin katalitik aktivitesi insan eritrosit CA-II izoenzimine yakın olmasına rağmen, sülfonamidlere karşı ilgisinin farklı olduğu bulunmuştur.