Sağlığı geliştirme modeline göre verilen eğitimin kadınların üreme sağlığı tutumlarına ve öz-yeterliliklerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nur Özlem KILINÇ
Danışman: Nazlı Hacıalioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma sağlığı geliştirme modeline göre verilen eğitiminin kadınların üreme sağlığı tutumlarına ve öz-yeterliliklerine etkisini incelemek amacı ile yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma, Eylül 2013- Aralık 2015 tarihleri arasında ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Bingöl İl merkezinde bulunan, Recep Tayyip Erdoğan Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı, 20-49 yaşları arasındaki 3528 kadın, örneklemini ise güç analizi ile belirlenen 60 girişim, 60 kontrol grubu olmak üzere toplam 120 kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Evli Kadınların Üreme Sağlığını Koruyucu Tutumlarını Belirleme Ölçeği" ve "Genel Öz-yeterlilik Ölçeği" kullanılmıştır. Deney grubundaki kadınlara sağlığı geliştirme modeline göre yapılandırılmış "Eğitim Programı" (3 ay) grup eğitimi şeklinde uygulanmış, sonrasında 3 aylık izlem yapılmıştır. Son test verilerinin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu" hariç diğer iki ölçek kullanılmıştır. Verilerin analizinde yüzdelik oran, frekans, student t testi, paired simplet testi ve ki-kare testleri kullanılmıştır. Bulgular: Deney grubundaki kadınların eğitim öncesi 129.67±16.190 olan ÜSBÖ toplam puan ortalamaları, eğitim sonrası 150.23±16.492'ye yükselmiş ve gruplar arasındaki fark önemli bulunmuştur (p<0.05). Deney ve kontrol grubu son test ÜSBÖ puan ortalamaları karşılaştırıldığında; deney grubunun ÜSBÖ istenmeyen gebeliklerden korunma alt boyutu hariç tüm alt boyut puan ortalamaları ve toplam puan ortalamaları kontrol grubuna göre önemli ölçüde yüksek bulunmuştur (p<0.001). Eğitim sonrası deney grubu GÖYÖ toplam puan ortalamalarında kontrol grubuna göre önemli fark saptanmazken, GÖYÖ sürdürme alt boyut puan ortalamalarının önemli düzeyde yükseldiği görülmüştür (p<0.001). Sonuç: SGM'ye göre verilen eğitimin istenmeyen gebeliklerden korunma hariç kadınların üreme sağlığı tutumlarını ve öz-yeterliliği sürdürme boyutundaki davranışlarını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, hemşirelik, kadın, öz-yeterlilik, sağlığı geliştirme modeli, üreme sağlığı