Manyetik alanın AISI 4140 çeliğinin yorulma ömrüne etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ali Fatih Yetim
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayhan ÇELİK
Özet:ÖZET Y. Lisans Tezi MANYETİK ALANIN AISI 4140 ÇELİĞİNİN YORULMA ÖMRÜNE ETKİSİ A. Fatih YETİM Atatürk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Makina Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Ayhan ÇELİK Tekrarlı veya dalgalı gerilmeye maruz kalan bir makine elemanı, tek eksenli yükte kırılması için gerekenden daha az bir gerilmede hasara uğrayacaktır. Genellikle uzun süreli bir çalışma periyodundan sonra bu bozulmanın oluştuğu gözlendiği için dinamik yükleme şartlan altında oluşan hasarlara yorulma hasarı denir. Yapısal parçaların yorulma ömrü, bir yorulma çatlağının oluşumu ve çatlağın kritik bir değere ulaşması için gerekli çevrimlerin toplamı ile belirlenir. Sonuç olarak, yapısal parçaların yorulma ömrünün ardarda üç safhadan oluştuğu düşünülebilir. Bunlar; (1) yorulma çatlak başlangıcı, (2) yorulma çatlak ilerlemesi ve (3) kırılma. Mühendislik malzemelerinin yorulma davranışı genel olarak geri dönüştürülemez bir işlem olarak bilinir. İnsanlar ve hayvanlar yoruldukları zaman dinlenerek ve beslenerek yani çevreleriyle madde ve enerji değişimi yaparak kendilerini yenileyebilirler. Metalik parçalar belirli bir periyotta yüklemelere maruz kalırsa yapı içerisinde bazı mikro hatalar oluşur ve parçanın içinde yorulma hasarı gibi dengesiz haller meydana gelmesine sebep olur. Şayet enerji parçanın kendini yenilemesi için belirli bir biçimde parçaya verilirse malzemenin yapısı düzenli bir hal alacaktır. Böylece yorulma hasarını tetikleyen olguların etkisi azaltılmış olur. Bu bakış açısı altında metalik parçaların ömrü, yorulma testi sürecinde manyetik alan uygulanarak uzatılabilir. Bu çalışmada, AISI 4140 çeliğinin yorulma ömrü üzerine manyetik alanın etkisini araştırıldı. Bu amaç için çentikli, çentiksiz, ve plazma nitrürlenmiş AISI 4140 numuneler hazırlandı. Yapısal ve mekanik özellikler; döner eğilmeli yorulma cihazı, mikrosertlik cihazı, SEM, metal mikroskobu, XRD kullanılarak incelendi. Çalışma sonucunda manyetik alanın yorulma çatlak başlangıcına etkili olduğu ve çatlak ilerlemesine etkili olmadığı görüldü. 2003, 71 sayfa Anahtar Kelimeler: Yorulma, manyetik alan, manyetik domain, yorulma çatlak çaşlangıcı, dislokasyon