Psikolojik Sermaye Bağlamında Duyguların Motivasyon Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEREF ALTUNOK
Danışman: Ömer Faruk İşcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma sınıf öğretmenlerinin duygular, iş motivasyonu ve psikolojik sermaye davranışlarının çeşitli değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığını ve bu davranışlar arasındaki ilişkilerin ortaya çıkarılmasını amaçlamaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile dizayn edilmiştir. Araştırmanın verileri Antalya'da görev yapan sınıf öğretmenlerinden toplanmıştır. Araştırma grubu seçkisiz olmayan yöntemlerden uygun örnekleme yöntemi ile oluşturulmuştur. Araştırmanın ilk aşamasında söz konusu duygular, iş motivasyonu ve psikolojik sermaye alt ölçeklerinden elde edilen puanlar betimsel istatistikler çerçevesinde incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda sınıf öğretmenlerinin duygular alt ölçeğine ait pozitif duygusallık puanlarının yüksek, negatif duygular puanlarının ise nispeten düşük, psikolojik sermaye ve iş motivasyonu alt ölçeklerine ait puanların ise yüksek olduğu gözlenmiştir. Araştırmanın bir sonraki aşamasında duygular, iş motivasyonu ve psikolojik sermaye alt ölçeklerine ait puanlar cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, kıdem ve medeni durum değişkenlerinin alt düzeylerince incelenmiştir. Karşılaştırmalarda kullanılacak analizler belirlenirken gruplara ait puanların normal dağılım özelliği taşıyıp taşımadığı incelenmiştir. Tüm alt grupları normal dağılan ve grup sayısı iki olan değişkenlere bağımsız gruplar t test, ikiden fazla alt grup olması durumunda ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Alt gruplarında normal dağılım özelliği göstermeyen değişkenlerde ise grup sayısı iki olma durumunda Mann-Whitney U, alt grup sayısı ikiden fazla olması durumunda ise Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. İkiden fazla grup sayısı olan değişkenlerin anlamlı çıkması durumunda ise çoklu karşılaştırma testleri uygulanmıştır. Analizler neticesinde cinsiyet, yaş, kıdem ve medeni durum değişken alt gruplarının duygular, iş motivasyonu ve psikolojik sermaye alt ölçek puanlarının farklılık göstermediği ancak eğitim durumu değişkenin negatif duygular, umut ve iyimserlik alt ölçeklerinde farklılaştıkları sonucu bulunmuştur. Araştırmada yer alan alt ölçekler arası korelasyonlar Pearson korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. Yapılan analiz sonucunda aynı ölçek içerisinde yer alan alt ölçeklerin birbiri ile oldukça iyi düzeyde ilişkiler gösterdiği gözlenmiştir. Diğer ilişkiler incelendiğinde özellikle pozitif duygusallık alt ölçeği ile motive edici faktörlerin iyi ve motive edici faktörler ile özyeterlilik, umut ve dayanıklılık arasında orta düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Araştırmanın son aşamasında ise duyguların bağımsız değişken, iş motivasyonunun bağımlı değişken ve psikolojik sermayenin ise aracı değişken rolünde olduğu model test edilmiştir. Aracı değişken analizi sonuçları duyguların psikolojik sermaye aracılığıyla iş motivasyonunu etkilediği ancak aracılığın kısmi olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Duygular, Pozitif Duygusallık, Negatif Duygusallık, Motivasyon, Psikolojik Sermaye