Malnutrisyonlu çocuklarda serum magnezyum seviyesinin endotelin-I ve kemik mineral dansitesi üzerine etkileri


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANDAN FERAİ ÖZTÜRK

Danışman: Mehmet Cahit KARAKELLEOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

vÖZETProtein ve enerjinin yetersiz ve dengesiz alınması sonucu ortaya çıkan tabloprotein enerji malnütrisyonudur. Protein enerji malnütrisyonunun marasmus,kwashiorkor ve marasmik- kwashiorkor olmak üzere üç klinik tipi vardır. Dünyada 5 yaşaltı yaklaşık 149 milyon kronik malnütrisyonlu çocuk olduğu tahmin edilmektedir. Bunaek olarak da her yıl 13 milyon çocuğun malnütrisyon nedeni ile öldüğü vemalnütrisyonun bu yaş dönem için hala önemli bir sağlık sorunu olduğu bilinmektedir.Malnütrisyonlu çocuklarda kemik mineral dansite değerlerinin ve serummagnezyum düzeylerinin düşük olduğu bilinmektedir. Ancak kemik mineral dansitedeğişikliğinin patofizyolojisinde serum magnezyum ve ET-1 düzeylerinin rolü açıkdeğildir. Bu nedenle bu çalışmada malnütrisyonda kemik mineral dansite değişikliği ileserum ET-1 ve magnezyum düzeylerinin ilişkisi araştırıldı.Çalışma kapsamına 25 tanesi malnütrisyonlu, 7'si kontrol olmak üzere 32 olgualındı. Malnütrisyonlu olguların 20(%80)'si marasmus, 5(%20)'i kwashiorkordu.Hastalarda ve kontrol grubunda serum magnezyum seviyeleri spektrofotometrikolarak ölçüldü. Olguların kemik mineral dansitometresi DEXA yöntemi ile belirlendi.Vakaların Endotelin-1 seviyeleri ise ELİSA yöntemiyle çalışıldı.İstatistiksel hesaplamalar SPSS/PC (version 11) programından yararlanılarakyapıldı. Grupların ortalamalarının birbirleriyle ikili karşılaştırılmasında Mann-Whitney UTesti, parametreler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesinde ise Spearman'skorelâsyon analizi kullanıldı.Ortalama serum endotelin-1 düzeyleri marasmus ve kwashiorkorlu olgulararasında anlamlı farklılık göstermezken gerek marasmuslu gerekse kwashiorkorluolguların ortalama serum endotelin-1 düzeyleri kontrol grubundan istatistiksel olarakanlamlı yüksekti. 25 malnütrisyonlu olgunun 9'unda (%36) serum Mg düzeyi normaldendaha düşüktü. Olgular serum Mg düzeylerinin düşük ve normal olmasına göre iki grubaayrılıp bu iki grubun serum ET-1 değerleri ve BMD, BMC değerleri karşılaştırıldığındaMg düzeyi düşük olan grubun serum ET-1 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı yüksek(p<0.05), BMD ve BMC değerleri de anlamlı düşük (p<0.05) bulundu.Sonuç olarak, malnütrisyondaki kemik mineral dansite değişikliklerininpatofizyolojisinde birçok faktör rol oynamaktadır. Çalışmamız bu değişikliktemagnezyum düşüklüğünün ve ET-1 yüksekliğinin de önemli olabileceğinidüşündürmektedir.Anahtar kelimeler: Malnütrisyon, Magnezyum, Endotelin-1, Kemik Mineral Dansitesiv