Kent içi otobüs hatlarının performanslarının hem işletmeci hem kullanıcı açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TANSU HURŞİT
Danışman: Ahmet Atalay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Her gün gelişen ve değişen şehirlerimizde toplu taşımayı cazip hale getirebilmek adına toplu taşıma sistemlerini kullanan ve işleten işletmeciyi göz önünde bulundurarak değerlendirmek gerekmektedir. Bu değerlendirme süreci hem işletmeci hem de kullanıcı bakış açılarını dikkate alarak yapılmalıdır. Çünkü kullanıcı varış noktasına en kısa sürede ve en konforlu şekilde ulaşmayı beklerken işletmeci ise zarar etmeme veya belli bir kar oranı beklentisindedir. Bu çalışmanın amacı, hem işletmeci hem kullanıcı bakış açılarıyla toplu taşıma hatlarının performanslarını değerlendirmektir. Yöntem: Erzurum ilinde hizmet veren 40 otobüs hattı için hem kullanıcı hem işletmeci açısından belirlenen 9 kriter (güzergâh uzunluğu, durak sayısı, araç sayısı, sefer sayısı, sefer aralığı, sefer süresi, günde toplam km, hizmet verilen süre, yolcu sayısı) belirlenmiştir. Çalışmada ÇKKV yöntemlerinden AHP yöntemi ile birbirleriyle kıyaslanıp kriter ağırlıkları hesaplanmıştır. Ayrıca çalışmada TOPSİS, COPRAS, WASPAS ve MOORA Önem Katsayısı Yaklaşımı olmak üzere dört farklı ÇKKV yöntemi kullanılarak toplu taşıma hatlarının performans sıralamaları hesaplanmıştır. Bulgular: ÇKKV yöntemlerini çeşitliliği sayesinde hatların performansları hem birbirleriyle hem de yöntemler arasında karşılaştırılmıştır. Sonuç: Kullanıcı bakış açısına göre ÇKKV yöntemlerinin hepsinde performansı en iyi olan otobüs hattı G9 olmuştur. Performansı en kötü olan ise WASPAS yönteminde K15 diğer yöntemlerde ise K16 olmuştur. İşletmeci bakış açısına göre ÇKKV yöntemlerinde performansı en iyi olan otobüs hattı COPRAS hariç G9 olmuştur. COPRAS yönteminde ise performansı en iyi K9 otobüs hattı olmuştur. Performansı en kötü olan ise TOPSİS hariç K16 olmuştur. TOPSİS yönteminde ise performansı en kötü olan B8 otobüs hattı belirlenmiştir. Genel olarak hem kullanıcı hem de işletmeci bakış açısına göre performansı en iyi G9 otobüs hattı, performansı en kötü olarak ise K16 otobüs hattı belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda otobüs hatlarının performanslarını detaylı bir şekilde değerlendirerek ve hat performanslarını iyileştirici öneriler sunarak Erzurum ili kent içi otobüs hatlarının sürekliliğine katkı sağlayacağı umulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Erzurum, MCDM, Otobüs hattı, Hat performansı, AHP, TOPSİS, COPRAS, WASPAS, MOORA Önem Katsayısı Yaklaşımı