Sıçanlarda çekum ligasyonu ve perforasyonu ile indüklenen sepsise bağlı akciğer hasarında likopenin etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYRA ZEREN
Danışman: Nazim DOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çekal Ligasyon Perforasyon (ÇLP) yöntemi ile sepsis oluşturulan sıçanlarda likopenin serum İnterlökin-1β (IL-1β) ve İnterlökin-6 (IL-6) düzeylerine etkisi ve sepsiste ilk etkilenecek organ olan akciğerlerde inflamasyonun değerlendirilmesi amaçlandı. Materyal Metod: Çalışmamızda ağırlıkları 220–250 gr olan toplam 24 adet erkek Albino Wistar Sıçan kullanıldı ve denekler, kontrol (Grup Sağlıklı), sepsis (Grup ÇLP), sepsis + likopen 100 mg/kg (Grup L100) ve sepsis + likopen 200 mg/kg (Grup L200) grupları olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Kontrol grubundaki sıçanlar hiçbir işleme tabi tutulmazken, diğer gruplardaki sıçanlara ÇLP işlemi uygulandı. Çalışmamızda likopen gastrik lavaj yolu ile Grup L100 grubundaki deneklere 100 mg/kg ve Grup L200 grubundaki deneklere 200 mg/kg olarak verildi. ÇLP işleminden 18 saat sonrasında intrakardiyak kan örnekleri alınarak serum IL-1β ve IL-6 düzeylerine bakıldı. Ayrıca akciğer doku örnekleri alınarak histopatolojik incelemeye gönderildi. Gruplardan elde edilen sayısal değerler; ortalama ± SD olarak ifade edildi. Biyokimyasal analizlerden elde edilen sayısal veriler One Way ANOVA Tukey testi ile analiz edildi. P<0.05 değerleri anlamlı kabul edildi. Histopatolojik analizlerden elde edilen veriler Kruskal Wallis test ve Fisher Freeman Halton test ile analiz edildi. P<0.05 değerleri anlamlı kabul edildi. Tüm istatistiksel analizler için IBM SPSS-20 kullanıldı. Bulgular: Grup ÇLP'de IL-1β düzeyleri Grup Sağlıklı'ya göre istatistiksel olarak anlamlı artış gösterdi (p<0.001). IL-1β düzeyleri Grup ÇLP'ye göre Grup L100 ve Grup L200'de anlamlı olarak azaldı (p<0.001). Grup ÇLP'de serum IL-6 seviyeleri Grup Sağlıklı'ya göre istatistiksel olarak anlamlı artış gösterdi (p<0.001). Grup L100 ve Grup L200, Grup ÇLP ile karşılaştırıldıklarında her iki doz likopen uygulanmasının serum IL-6 seviyelerini anlamlı bir şekilde düşürdüğü görüldü. Serum IL-6 seviyelerinin Grup L200'de (p<0.001), Grup L100'e (p<0.01) göre istatistiksel olarak anlamlı derecede azalma gösterdiği bulundu. İnflamasyon derecesinin (polimorfonükleer lökositler, vasküler konjesyon ve ödem açısından değerlendirildiğinde), Grup ÇLP'de Grup Sağlıklı'ya göre önemli derecede arttığı (p<0.001), Grup ÇLP'ye göre Grup L200'de önemli derecede azaldığı (p<0.001) görüldü. İnflamasyonun göstergesi olarak akciğer dokularındaki vasküler konjesyonu, var veya yok olarak değerlendirdiğimizde Grup ÇLP'ye göre Grup L200'de ve Grup L200'de Grup L100'e göre istatiksel olarak anlamlı azaldığı tespit edildi (p<0.001) İnflamasyonun göstergesi olarak akciğer dokularında gelişen ödemi, var veya yok olarak değerlendirdiğimizde; Grup Sağlıklı'ya göre Grup ÇLP'de ödemin istatistiksel olarak anlamlı arttığı (p<0.001), Grup ÇLP'ye göre Grup L200'de ise ödemin istatistiksel olarak anlamlı azaldığı tespit edildi (p<0.001). Sonuç: ÇLP yöntemi ile sepsis oluşturulmuş sıçanlarda, likopen kullanımının IL-1β ve IL-6 serum düzeylerini düşürdüğü ve akciğerde histopatolojik incelemede inflamasyonu azalttığı bulundu. Sepsis tedavisinde biyokimyasal ve histopatolojik inflamasyon parametreleri ışığında likopenin 200 mg/kg dozunda kullanımının daha etkili olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: sepsis, sıçan, likopen, İnterlökin-1β ve İnterlökin-6, akciğer hasarı.