Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların öz yeterlik düzeyleri ve sıvı kontrolüne uyumlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE BİÇER
Danışman: Elanur Yılmaz Karabulutlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, hemodiyaliz tedavisi alan hastaların öz yeterlik düzeylerini ve sıvı kontrolüne uyumlarını belirlemek, etkileyen faktörleri değerlendirmek ve aralarındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı olarak yapılan araştırmanın evrenini, Ocak-Temmuz 2015 tarihleri arasında Erzurum il merkezinde bulunan iki diyaliz ünitesinde hemodiyaliz tedavisi alan 270 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 232 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri Soru Formu, Sıvı Kontrol Ölçeği ve Genel Öz Yeterlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, t testi, ANOVA ve korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Bulgular: Hastaların genel öz yeterlik puan ortalamasının 27.57±9.46, sıvı kontrol ölçeğinin genel puan ortalamasının 53.65±6.20, bilgi puan ortalamasının 18,75±2.23, davranış puan ortalamasının 24.16±4.34 ve tutum puan ortalamasının 10.73±3.01 olduğu tespit edilmiştir. Hastaların öz yeterlik puanları ile sıvı kontrol ölçeği arasında pozitif yönlü (r: .317, p<0.01), interdiyalitik kilo ile sıvı kontrol ölçeği arasında negatif yönlü (r: -.208, p<0.01), diyaliz öncesi sistolik kan basıncı ile sıvı kontrol ölçeği bilgi puanı arasında pozitif yönlü (r: .150, p<0.05) bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların genel öz yeterlik puanlarının yüksek olduğu bulunmuştur. Hastaların sıvı kontrol uyumları bilgi puanı yüksek iken tutum puanı daha düşüktür. Hastaların öz yeterlikleri arttıkça sıvı kontrol uyumlarının da arttığı belirlenmiştir. Sıvı kontrol uyumu arttıkça interdiyalitik kilo azalmaktadır. Sıvı kontrol uyumunun bilgi puanı arttıkça diyaliz öncesi sistolik kan basıncı da artmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sıvı kontrolüne uyum, hemodiyaliz, öz yeterlik, hemşirelik.