Streptozotosin ile diyabet oluşturulan ratlarda probiyotik pediococcus acidilactici MA 18/5M ile fermente edilen inek sütünün antidiyabetik, antiinflamatuar, antioksidatif ve antilipidemik etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENES TERCANLI
Danışman: Mustafa Atasever
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, Pediococcus acidilactici MA 18/5 probiyotik mikroorganizması kullanılarak üretilen fermente sütün, streptozotosin ile diyabet oluşturulmuş ratlarda diyabet ve diyabetle ilişkili inflamasyon, oksidatif stres ve dislipidemi; pankreas histopatolojisi ve pankreas dokusunda MAPK3 ekspresyon düzeyleri üzerindeki etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Materyal ve Metot: Ratlar; kontrol (K), fermente süt verilen (PA), diyabet (DM), diyabet oluşturulan ve fermente süt verilen (DM+PA), diyabet oluşturulan ve metmorfin verilen (DM+MET) grup olmak üzere 5'e ayrıldı. Pediococcus acidilactici MA 18/5 ile fermente edilen yağsız süt ve metmorfin 21 gün boyunca ratlara verildi. Deney sonunda ratların boy ve kiloları ölçülüp Lee indeks ve BKİ'leri hesaplandıktan sonra anestezi altında ratların kan ve pankreas dokuları alındı. Kan serumunda; açlık kan glukoz düzeyleri, total gliserid, total kolestrol, HDL, LDL ve VLDL düzeyleri, sitokin (TNF- α, IL-1 β ve IL-6) düzeyleri, oksidatif stres parametreleri (SOD, CAT, GPx ve MDA), pankreas dokusunda western blot ile ölçülen MAPK-3 ekspresyon düzeyleri, pankreas dokusunun histopatolojisi ve rat gaitasında TMAB, Lactobacillus spp., Lactococcus spp., Enterobacteriaceae ve Enterococcus spp. sayıları incelendi. Bulgular: Lee indeksi, BKİ, serum açlık kan glukoz düzeyi, trigiserid düzeyi, kolestrol düzeyi, LDL düzeyi, VLDL düzeyi; fermente süt (DM+PA) ve metmorfin (DM+MET) verilen diyabet gruplarında DM grubuna göre önemli oranda azaldığı, serum HDL düzeyinin ise önemli oranda arttığı tespit edilmiştir (p<0.01). Fermente süt (DM+PA) ve metmorfin (DM+MET) verilen diyabet gruplarında serum IL-1 β ve IL-6 düzeyinin önemli oranda azaldığı saptanmıştır (p<0.01). Fermente süt (DM+PA) ve metmorfin (DM+MET) verilen diyabet gruplarında serum SOD aktivite düzeyi; DM grubuna göre önemli düzeyde artarken, serum MDA düzeyinin ise önemli oranda azaldığı bulunmuştur (p<0.01). Fermente süt (DM+PA) verilen diyabet grubunda serum CAT ve GPx aktivite düzeyi; DM, kontrol (K) ve metmorfin (DM+MET) gruplarına göre önemli bir farklılığa neden olmamaştır. Pankreas dokusunda MAPK-3 proteininin ekspresyon düzeyleri fermente süt (DM+PA) ve metmorfin (DM+MET) verilen diyabet gruplarında; DM grubuna göre önemli oranda azaldığı belirlenmiştir (p<0.01). Fermente süt verilen (DM+PA) (PA) gruplarda gaita Lactococcus spp. sayısının; DM grubuna göre önemli düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.01). Metmorfin (DM+MET) ve fermente süt (DM+PA) verilen diyabet gruplarında pankreas doku dejenerasyonu ve nekrozunun, yangı şidddetinin ve pankreas langerhans adacık atrofisinin; DM grubuna göre önemli oranda azaldığı belirlenmiştir (p<0.01). Sonuç: Fermente süt sütün diyabetik ratlarda; açlık kan glukozu, kan yağları, Lee indeksi, BKİ, oksidatif stres, inflamasyon faktörleri, pankreas dokusunda MAPK-3 proteinin ekspresyonu ve pankreas histopatolojisini önemli ölçüde düzenlediği ettiği ortaya çıkmıştır. Fermente sütün bağırsak mikrobiyotası üzerinde de olumlu yönde etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, yapılan bu çalışma literatüre öncü bir çalışma olarak sunulmuştur. STZ ile oluşturulan diyabete karşı kullanılan bu fermente sütün terapötik faydalarının ve moleküler süreçlerinin belirlenmesinin ardından terapötik bir ajan olarak kullanılabileceği kanaatine varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Diyabet, fermente süt, inflamasyon, MAPK, mikrobiyota, oksidatif stres, pankreas, Pediococcus acidilactici, probiyotik