Sosyal girişimcilik, küresel vatandaşlık ve çevre davranışı arasındaki ilişki: Yapısal Eşitlik Modellemesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH ÇERMİK
Danışman: İbrahim Fevzi Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doktora tezi olarak hazırlanan bu araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler öğretmeni adaylarının sosyal girişimcilik, küresel vatandaşlık ve çevre davranış özelliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ve sosyal girişimcilik, küresel vatandaşlık ve çevre davranışı arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırma ilişkisel tarama modeline göre kurgulanmıştır. Araştırmanın örneklemi seçilirken uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bünyesinde Sosyal Bilgiler Öğretmenliği bölümü olan altı devlet üniversitesinden 988 Sosyal Bilgiler öğretmen adayı ile çalışılmıştır. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgiler Formu, Aday Öğretmenlerin Sosyal Girişimcilik Özellikleri Ölçeği, Küresel Vatandaşlık Ölçeği ve Çevre Davranış Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve LISREL programları kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının sosyal girişimcilik, küresel vatandaşlık ve çevre davranış özelliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesinde "t testi" ve "ANOVA", sosyal girişimcilik, küresel vatandaşlık ve çevre davranışı arasındaki ilişkide ise "Yapısal Eşitlik Modellemesi" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının sosyal girişimcilik özelliklerinin yaş, anne-baba eğitim düzeyi, aylık gelir, anne-baba mesleği, üniversiteye gelmeden önce yaşanılan yer değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği; sınıf, toplumsal, küresel ve çevresel sorunlara duyarlı olma ve sivil toplum kuruluşuna üye olma değişkenlerine göre ise anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Öğretmen adaylarının küresel vatandaşlık özelliklerinin, cinsiyet, yaş, akademik başarı, anne eğitim düzeyi, anne-baba mesleği, üniversiteye gelmeden önce yaşanılan yer, küreselleşme dersi alma gibi değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermediği; öğrenim görülen sınıf ve baba eğitim düzeyi değişkenine göre sosyal sorumluluk alt boyutunda, aylık gelir değişkenine göre küresel sivil katılım alt boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Öğretmen adaylarının çevre davranış özelliklerinin, cinsiyet, öğrenim görülen sınıf, akademik başarı, anne-baba eğitim düzeyi, aylık gelir, anne-baba mesleği ve sosyal ağlara üyelik değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği; yaş değişkenine göre fiziksel koruma alt boyutunda, çevresel sorunlara ilgili olma değişkenine göre ise fiziksel koruma davranışı ve bireysel-toplumsal ikna alt boyutlarında anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Yapısal eşitlik modellemesi sonucunda sosyal girişimcilik, küresel vatandaşlık ve çevre davranışı arasında anlamlı ve pozitif ilişki olduğu bulunmuştur. Yapısal eşitlik modellemesi sonucuna göre sosyal girişimcilik, küresel vatandaşlıktaki varyansın %8'ini; küresel vatandaşlık ise çevre davranışındaki varyansın % 49'unu açıklamaktadır. Sosyal girişimcilik küresel vatandaşlığı düşük düzeyde, küresel vatandaşlık ise çevre davranışını yüksek düzeyde yordamaktadır. Ayrıca sosyal girişimcilik, çevre davranışını küresel vatandaşlık örtük değişkeni üzerinden yüksek düzeyde yordamaktadır.