Dokuma sanatlarından minyatüre Türk kültüründe at
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel Sanat Eğitimi Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Şeyda Aydın
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Alimurat AKTEMUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihsel süreç içerisinde simgesel anlamları içeren birçok şekiller, damgalar ve bu şekiller içerisinde bulunan hayvan motifleri, özelliklede at motifleri, gelenek, görenek, inanç, din, doğa olayları, insanların içinde bulundukları ruh halleri gibi birçok etkenlerden dolayı yaşadıkları dönemi yansıtan motifler oluşturmuşlardır. Tarih öncesi dönemlerden bu yana, insanın var olmasıyla birlikte doğan ve gelişen bu simgeler günümüze kadar gelen ve aynı anlamları içeren fakat dönemlere göre biçimsel olarak farklılaşarak hemen hemen her dönemde karşımıza çıkmaktadır. Orta Asya'dan Anadolu'ya kadar uzanan coğrafyada bulunan sanat, din, inanç, töre, edebiyat, sosyoloji, psikoloji gibi kültür ürünlerinde yer alan at Türk mitolojisinde ve Türk Sanatlarının hemen her dalında karşımıza çıkmaktadır ve bu at motifi süslemenin de ötesinde, menşeisi tarih öncesine dayanan kültürel, dini, felsefi, sosyal ve mitolojik boyutlarıyla toplumun yaşam biçiminde büyük rol oynar. At motiflerinin petrogliflerden ve Türk edebiyatından dikili taşlara, kurganlardan at heykel formlu mezar taşlarına, dokuma sanatlarından seramik, çini levhalar ve minyatüre kadar birçok sanat dalında yer almaktadır. Antik dönem, Ortaçağ ve sonraki dönemlerde de önemli bir sembol olarak kullanılan at motifini Orta Asya Türklerinin birçok eşyalarında ve sonraki dönemlerde de görmekteyiz. Özellikle Büyük Selçuklu dönemi ve Anadolu Selçuklu dönemleri seramik ve çini levhalarında ve Osmanlı dönemi minyatürlerinde sıkça at motifine rastlamaktayız. At, aynı zamanda hükümdarlık gücünü simgelemiş ve birçok hükümdarların atlı tasvirleri sikkeler üzerinde de yer aldığını görmekteyiz. Görülüyor ki at Türklerin savaştaki üstün başarılarının vazgeçilmez, Türk kültürünün en önemli parçası olmuştur. Anahtar Kelimeler: At, Petroglif, Heykel, Mezar Taşları, Dokuma, Minyatür