Öz yeterlilik desteğinin hipertansiyon hastalarının ilaç uyumu ve öz yeterlilik düzeylerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Elif Nur Noyan
Danışman: Bahar Çiftçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Materyal ve Metot: Bu araştırma randomize kontrollü girişimsel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini, Haziran-Aralık 2021 tarihleri arasında Turhal Devlet Hastanesi'nde Kardiyoloji polikliniklere başvuran hipertansiyon hastaları oluşturdu. Araştırmanın örneklemini ise; araştırma kriterlerine uyan, araştırmaya katılmayı kabul eden 18 yaş üstü 63 hipertansiyon hastası oluşturdu. Verilerin toplanmasında "Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu", "Öz Etkililik-Yeterlilik Ölçeği" ve "Hipertansif Hastalarda İlaca Uyum Öz-Etkililik Ölçeği" kullanıldı. Veriler hastaneye geliş sırasına göre tek (girişim grubu) ve çift (kontrol grubu) rakamlarla gruplara ayrıldı. Her iki grubun ön-test verileri için gerekli formlar yüz yüze yöntemle dolduruldu. Girişim grubuna "Hipertansiyon Eğitim Kitapçığı" ile kendi kendine tansiyon ölçümünün nasıl yapılacağı ile ilgili uygulamalı olarak kan basıncı ölçümü eğitimi verildi. Hastalardan araştırma süresince evinde kan basıncı ölçümünü günde 2 kez yapması ve ölçümleri not etmesi istendi. Kan basıncı kontrolünü unutmaması için girişim grubundaki hastalara 3 ay boyunca haftada 3 kez sms yöntemi ile tansiyon ölçümünün hatırlatılması sağlandı. Kontrol grubunun ön-test verileri toplandıktan sonra herhangi bir uygulama yapılmadı. Üç ay sonra her iki grubun son-test verileri için aynı formlar online anket yöntemi ile dolduruldu. Verilerin değerlendirilmesi tek yönlü körleme yöntemi ile yapıldı. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, yüzdelik, standart sapma, ki kare, paired sample t test, independent samples t test kullanıldı. Bulgular: Kontrol grubunun hipertansiyon hastalarında ön-son-test ilaca uyum öz-etkililik ve ön-son-test öz etkililik-yeterlilik düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı belirlendi (p>0.05). Girişim grubunda ise; hipertansiyon hastalarında ön-son-test ilaca uyum öz-etkililik ve ön-son-test öz etkililik-yeterlilik düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu belirlendi (p 0.05). Ayrıca; hipertansif bireylerin yaşam tarzının ön-son-test puanları girişim grubunda genel olarak olumlu fazla artış varken, kontrol grubunda genel olarak fazla artışın olmadığı belirlendi. Sonuç: Öz yeterlilik desteğinin hipertansiyon hastalarının ilaç uyumu ve öz yeterlilik düzeylerine olumlu etkileri bulunmaktadır. Anahtar Sözcükler: Hemşirelik, hipertansiyon, ilaç tedavisi, öz yeterlilik, öz yeterlilik desteği, uyum