Sıçanlarda parasetamol ile indüklenen akut karaciğer toksisitesi üzerine Aliskiren' in etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SALİHA SENA KARCIOĞLU
Danışman: Abdulmecit Albayrak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç. Parasetamol, ilaç intoksikasyonlarında hepatik hasara neden olan ilaçlar arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Ancak parasetamol'ün karaciğer hasarını nasıl oluşturduğu henüz tam olarak anlaşılamamıştır. Son yıllardaki çalışmalar reninin karaciğer, böbrek ve kalp gibi organlardaki çeşitli hastalıkların patofizyolojisinde rol oynadığını gösterdiği için dikkatler renin üzerinde toplanmıştır. Bu çalışmada da parasetamole bağlı karaciğer hasarında reninin rolü olabileceği aynı zamanda direk renin inhibitörü olan aliskiren ile karaciğer hasarının önlenebileceği düşünülmüştür. Bu nedenle ratlarda deneysel olarak parasetamol ile oluşturulan karaciğer toksisitesinde aliskirenin karaciğer hasarını azaltıp azaltmayacağını histopatolojik, biyokimyasal ve moleküler olarak incelemeyi amaçladık. Materyal ve Metot. Çalışmamızda 5 gruptan oluşan 30 adet dişi rat kullanıldı. Aliskiren (oral) verildikten 1 saat sonra parasetamol (2 ml PBS (%1'lik CMC içeren))'de 2 g/kg olarak (oral) verildi. Gruplar; I: Sağlıklı. 2 ml PBS oral verildi. II: Parasetamol 2 g/kg. III: Aliskiren 100 mg/kg. IV: 50 mg/kg Aliskiren + Parasetamol. V: 100 mg/kg Aliskiren + Parasetamol. Parasetamol uygulamasından 24 saat sonra ratlar sakrifiye edildi. Daha sonra ise alınmış olan kan ve doku örneklerinde histokimyasal, biyokimyasal ve moleküler incelemeler yapıldı. Bulgular. Yapılan histopatolojik incelemelerde, zehirlenme grubunda ortaya çıkan patolojik değişikliklerin aliskiren tedavi gruplarında belirgin bir şekilde azaldığı gözlemlendi. Parasetamol ile hepatotoksisite oluşturulmuş grupta ALT ve AST değerleri anlamlı bir şekilde yükselmesine rağmen, aliskiren ile tedavi edilen gruplarda ise bu değerlerin önemli ölçüde azaldığı tespit edilmiştir. Doku düzeyinde yapılan değerlendirmelerde de parasetamol ile hepatotoksisite oluşturulmuş grupta SOD aktivitesi ve GSH seviyesinin anlamlı olarak düştüğü, MDA ve TNF- alfa değerlerinin ise yükseldiği görüldü. Aliskiren ile tedavi edilen gruplarda ise bu parametreler tersi yönde hareket ederek düzelme eğilimine girdiklerini istatistiksel olarak gösterdiler. Sonuç. Sonuç olarak; yüksek doz parasetamolün yol açtığı hepatotoksisitenin önlenmesinde aliskirenin tedavi edici–koruyucu etkisinin olduğu histopatolojik, biyokimyasal ve moleküler olarak gösterilmiştir. Bu sonuçlar, klinikte görülen parasetamol toksisitelerinin tedavisinde aliskiren kullanılabileceği konusunda bize yol göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Aliskiren, karaciğer toksisitesi, parasetamol, rat, TNF-α.