Ordu'nun Tarihi Coğrafyası
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ahmet Safa Yıldırım
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Savaş EĞİLMEZ
Özet:Karadeniz'in güneyinde, Giresun ile Samsun şehirleri arasında yer alan Ordu şehri, en eski çağlardan itibaren yerleşim görmüş ve birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Antikçağda Sinoplu kolonistlerin Kotyora şehrini kurmalarıyla önemli bir liman yerleşmesi haline gelen bölge, Pontus Kralı I. Pharnakes'in Kotyora halkını Pharnakia'ya sürgün etmesiyle önemini yitirdi. Roma ve Bizans dönemlerinde Ordu ve çevresi, eskiçağ halklarından Khaliblerin adına izafeten Khalybia olarak adlandırıldı. Anadolu'da Moğol istilası sonrası dönemde Bayramlular, Khalybia'yı fethederek Bayramlu Beyliği'ni kurdular. Bayramluların egemen olduğu topraklar Bayramlu adı ile bilinirken merkezleri ise Ordu adı ile anılmaya başlandı. 1427 yılında kesin olarak Osmanlı Devleti'ne katılan Bayramlu ülkesi, Osmanlı kaynaklarında Bayramlu adı ile anılmaya devam etti. Ordu adı önceleri sadece Bayramluların merkezini tanımlarken sonraki yüzyıllarda ilin tamamını tanımlayan bir ad oldu. XIII. yüzyıl sonlarından itibaren Ordu ve çevresine yapılan Oğuz fetih ve göçleri ile bölgenin demografik yapısı tamamen değişti. Müslümanların nüfusu hızla artarken gayrımüslimlerin nüfusu düşüşe geçti. Hem Müslim hem de gayrımüslim halk, ekonomik olarak başta tarım olmak üzere hayvancılık, arıcılık, madencilik, avcılık gibi faaliyetler yürütüyorlar, bölgede oldukça geniş yer kaplayan ormanlardan faydalanıyorlardı. Bunlara bağlı olarak da birçok meslek dalı faal olarak çalışıyordu. Bölgede yerleşme topografik yapıya bağlı olarak oldukça dağınık bir durumdaydı. Köylerin birçoğu üç veya beş haneden oluşuyordu. Mesken tipleri ise yine coğrafyaya bağlı olarak ahşap yapılardan ibaretti. Yalnızca birkaç hamam, cami ve kaleler haricinde taş yapı neredeyse yoktu. Ordu ve çevresi ile ilgili tarihi eserin günümüze bu kadar az ulaşmasının sebebi de mimarinin ahşaba dayalı olmasından kaynaklanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kotyora, Khalybia, Bayramlu, Ordu, Tarihî Coğrafya,