Öznel aile mutluluğu ölçeği geliştirilmesi ve güvenirlik geçerlik çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR FAKİRULLAHOĞLU
Danışman: Kenan Taştan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada öznel aile mutluluğu ölçeği geliştirmek ve bu ölçeğin güvenirlik, geçerlik analizi çalışmasını yapmak amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmada kavramsal olarak tanımlanan mutlu ailenin özellikleri temel alınarak 18 yaş üzeri evli ya da bekâr aile bireylerine yönelik Öznel Aile Mutluluğu Ölçeği (ÖAMÖ) geliştirilmiştir. Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) ve Öznel Mutluluk Ölçeği (ÖMÖ) içeriğindeki maddeler dikkate alınarak madde havuzu oluşturulmuş ve toplam on uzman tarafından yapılan oturumlarla kapsam geçerliği sağlanmaya çalışılmıştır. Uzman görüşlerine dayanarak beşli likert tipte 19 maddelik uygulama formu elde edilmiştir. Çalışmanın pilot uygulaması 30 kişiye, açıklayıcı faktör analizi çalışması 390 kişiye uygulanmıştır. Gerekli elemeler sonucu çalışma grubunu 300 kişi oluşturmuştur. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiklerde kategorik veriler için sayı ve yüzde; numerik veriler için ortalama ve standart sapma sunulmuştur. Numerik değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Histogram grafiği ve Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir. Güvenirlik analizi için Reliability Testi ve Cronbach Alpha Katsayısı; geçerlik analizi için öncelikle verilerin faktör analizine uygun olup olmadığı Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) katsayısı ve Barlett Sphericity testi ile incelenmiştir, sonrasında Açıklayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. İstatistiksel olarak önemlilik sınırı p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: ÖAMÖ' nün geçerliğini sağlamak için yapılan Açıklayıcı Faktör Analizi sonucunda 19 maddeden oluşan taslak formdan 6 madde elenerek 4'ü olumsuz 9'u olumlu olmak üzere 13 maddelik ölçek elde edilmiştir. Açıklayıcı Faktör Analizi sonucu ölçeğin iki boyutlu bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiş bu boyutlar uzman görüşüne başvurularak mutluluk ve mutsuzluk olarak adlandırılmıştır. ÖAMÖ' nün Cronbach Alpha iç güvenirlik katsayısı 0,93 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Aile mutluluğunun bir ölçek ile değerlendirilmesi, aile hekimliği disiplinin biyopsikososyal yaklaşımı çerçevesinde önemli yer tutmaktadır. Özellikle ailelere hizmet veren aile hekimlerinin pratik uygulamalarında aile mutluluğunu ölçen bir ölçüm aracına ihtiyaç duyduğu bir gerçektir. Çalışmamız sonucunda geliştirmiş olduğumuz Öznel Aile Mutluluğu Ölçeği ile bu ihtiyacın karşılanabileceğini umuyoruz. Çalışmamız ÖAMÖ' nün bireyin kendisi tarafından hissettiği aile mutluluğu algısını ölçmede güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.