Musa Kâzım Efendi’nin Hayatı, Eserleri ve Din Anlayışı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Melda Merve Eliyatkın

Danışman: Ruhattin Yazoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Musa Kâzım; materyalizmin ve onun türevi olan pozitivizmin genç dimağlara tasallut ettiği, siyasi ve ictimâî tsunamilerin sahilleri tahrip ettiği bir ortamda savunmacı ve yol gösterici bir üslupla üst seviyede makaleler ve kitaplar yazan, ülkesini ve milletini seven, görev ve sorumluluk bilinci ile çağın problemlerine çözüm arayan; dil, edebiyat, belâgat, mantık ve hikmet gibi ilimleri özümseyen bir âlimdir. Kendisi Osmanlı Devleti'nin son döneminde yaşamış ise de, savunduğu görüş ve ileri sürdüğü çözüm önerileri ile adeta günümüz problemlerine de çözüm getiren ilim ve hikmet sahibi bir mütefekkirdir. Musa Kâzım, sadece şeyhülislamlık görevi ile yetinip makamına çekilmemiş, İslâm dünyasının kurtuluşu için önemli eserler ve makaleler kaleme almış, verdiği konferanslarla toplumu birebir irşâd etme gayreti göstermiştir. Bu bilimsel ve sosyal faaliyetlere ilaveten bildiriler de yayınlamış, bireysel ve toplumsal sorunlarla ilgilenilmesini istemiş ve özellikle insanların başıboş bırakılamayacağını vurgulamıştır. Batı medeniyeti karşısındaki çekinceleri ve sağlıklı bir medeniyetin ancak din ile gerçekleşebileceğine dair fikirleri sebebiyle Musa Kâzım, kendi dönemindeki entelektüel İslâmcılarla aynı cephede yer almıştır.