Ailevi Akdeniz ateşi tanılı hastalarda fibromiyalji sendromu sıklığının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU ALTINTAŞ
Danışman: Meltem Alkan Melikoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA) tanılı hastalarda Fibromiyalji Sendromu (FMS) sıklığını değerlendirmek ve AAA hastalarının fonksiyonelliği, yaşam kalitesi üzerine FMS etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya üniversitemiz romatoloji polikliniğinde takipli Tel-Hashomer kriterlerine göre AAA tanısı almış 100 hasta ile yaş, cinsiyet, meslek ve medeni durumu benzer 100 sağlıklı birey dâhil edildi. AAA tanılı katılımcıların eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), c-reaktif protein (CRP) ve fibrinojen değerlerine bakıldı. Hem hasta hem de kontrol grubunda FMS varlığı ACR 1990 ve ACR 2016 FMS sınıflandırma kriterlerine göre değerlendirildi. FMS tanısı olanların hastalık aktivitesi Fibromiyalji Etki Anketi (FEA) ile değerlendirildi. Ayrıca her iki grupta yaşam kalitesini belirlemek için Kısa Form 36 (SF-36) ölçeği , Ailevi Akdeniz Ateşi Yaşam Kalitesi (FMF-YK) ölçeği (AAA tanılı olanlar), anksiyete ve depresyonu belirlemek için Hastane Depresyon ve Anksiyete (HAD) skalası , sağlık değerlendirmesi için Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ) uygulandı. Bulgular: ACR FMS 2016 ve 1990 sınıflandırma kriterlerine göre AAA grubunda FMS sıklığı sırasıyla 33 (%33) ve 28 (%28), kontrol grubunda ise 6 (%6) ve 5 (%5) olarak saptandı. Her iki kritere göre FMS tanısı alan bireyler AAA grubunda FMS sıklığı kontrol grubuna göre daha yüksekti ve bu yükseklik istatiksel olarak anlamlı idi (p 0,05). Çalışmamızda AAA ve kontrol grubundaki hastalarda SF-36 ölçeğinin alt parametreleri ortalama değerleri kontrol grubunda istatiksel olarak anlamlı oranda yüksek, HAD-A, HAD-D ve HAQ skorları ortalaması ise AAA grubunda istatiksel olarak anlamlı oranda yüksek tespit edildi(p<0,05). AAA grubunda, SF-36 ölçeğinin tüm alt parametreleri FMS (-) olan hastalarda, HAD-A, HAD-D ve HAQ skorları ortalama değerleri FMS (+) olan hastalarda istatiksel olarak anlamlı oranda yüksek tespit edildi (p<0,05). AAA grubunda FMS (-) ve FMS (+) olan hastalarda CRP, ESH, fibrinojen değerleri ve atak sıklığı (atak/yıl) karşılaştırıldı. Bu gruplar arasında CRP, ESH ve fibrinojen değerleri açısından istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Buna karşın FMS (+) grubunda atak sıklığı istatiksel olarak anlamlı oranda yüksek tespit edildi (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada AAA hastalarında FMS sıklığının kontrol grubuna göre yüksek olduğu bulundu. AAA hastalarında yaşam kalitesinde azalma, depresyon ve anksiyetede artış bulundu. AAA tanılı hasta grubunda FMS (+) hastalarda FMS (-) olanlara göre yaşam kalitesi daha düşük iken anksiyete ve depresyon skorları daha yüksekti. AAA hastalarında atak sıklığı arttıkça FMS sıklığında da artış olduğu bulundu. Anahtar Kelimeler: Ailevi Akdeniz Ateşi, Fibromiyalji Sendromu, Yaşam Kalitesi, Depresyon, Anksiyete