Konfüçyüs'ün ahlak öğretisinde toplum ve devlet ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UĞUR DEĞİRMENCİ

Danışman: Esra YILDIZ TURAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Konfüçyüs, eski Çin felsefesinin itici kuvvet olarak kendisine dayandığı Lao Tsu ile beraber en önemli şahsiyettir. Konfüçyüs felsefesi daha çok ahlak felsefesi ve siyaset felsefesinin iç içe geçtiği bir yapıdadır. Fizik ötesi düşünüş olarak sadece evrendeki düzenden ve bu düzen içerisinde gök ile yerin birbirlerini dengeleyen unsurlar olduğunu ve bu unsurlar arasındaki uyumu sağlayacak köprünün eski Çin inanışına uygun bir şekilde hükümdar olduğunu dile getirmiştir. İnsanın hayattayken yakalaması gereken ideal denge, düzen ve uyum düşüncesi buraya dayanmaktadır. Konfüçyüs'e göre bu ahenk öyle bir ahenktir ki tüm insan eylemlerinin çıktığı yegane köktür. Bu ahenk tüm davranışlarda takip edilmesi gereken yoldur. Bu ahenk ve uyumun nefsani duygulara kapılmamak onları kontrol altında tutmakla sağlanacağını belirtmiştir. Bunun yanında gökler ile yer arasındaki uyumun kurucusu olarak hükümdar, Göğün yeryüzündeki vekili, yerin ve toplumun reisi konumundadır. Eğer üzerine düşen bu unsurlar arasındaki dengeyi kurma vazifesini başaramazsa bu yetkinin elinden alınacağını da savunmuştur. Konfüçyüs felsefesinde belki de en önemli unsur 'ren' diye adlandırılan insanlık sevgisidir. Çin düşünce tarihinde bu insanlık erdemini bu derece yüksek değere taşıyan da yine Konfüçyüs olmuştur. Bu bakımdan ren'e ulaşmış kişilerden oluşan toplum ve bu kişiler tarafından idare edilen devlet Konfüçyüs'ün en büyük arzuları olmuştur. Konfüçyüs kendinden önceki anlayıştan farklı olarak ren'e ulaşmış asil insanın aristokrat bir kimlikten ziyade bilge, cesur, adil, dürüst, atalara saygılı olmak gibi erdemlere sahip olması gerektiği düşüncesini benimsemiş ve yaymaya çalışmıştır. Bu şekilde bir iyi insan olmaya ve iyi yaşamaya dair nasihatler toplamı olarak da nitelendirilebilecek öğretisi, erdemler üzerine kuruludur. Bu temel erdemler de başta insanlık sevgisi olmak üzere törelere uyma, atalara saygı, ölçülü olma, adına yakışır davranışlarda bulunma, dürüst olmak, adil olmak, bilgili olmak, sadakat, merhamet, cesarettir.