Kronolojik düşünme ile değişim ve sürekliliği algılama becerilerini kazandırmada sözlü tarihin rolü: Van düğünleri örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RÜSTEM ÇURKU
Danışman: Aydın Güven
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada, öğrencilere kronolojik düşünme ile değişim ve sürekliliği algılama becerilerini kazandırmaya yönelik olarak geçmişten günümüze Van'da düğünler konulu sözlü tarih uygulamasının katkılarının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, nitel çalışma yaklaşımı kapsamında yer alan "durum çalışması (case study)" deseninde gerçekleştirilmiş, tek durum desenlerinden iç içe geçmiş ve "tür 2" olarak bilinen bütüncül çoklu durum desenine göre yapılandırılmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde, amaçlı örneklem kapsamında kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Öğrencilerden, Van düğün gelenekleriyle ilgili bilgileri alabilmek için gönüllü katılımcılarla görüşme yapmaları istenmiş, öğrenciler yaşları 50 ve üzeri olan aile üyelerinden toplamda 60 kişiyle görüşme yapmıştır. Bu çalışmalar sınıflarda sunulmuş, okul panolarında sergilenmiş, konuyla ilgili konferans verilmiş sonrasında sergi düzenlenmiştir. Öğrenciler katılımcı beyanları doğrultusunda rapor hazırlamış, çalışmaya katılanlara ve katılmayıp takip edenlere yönelik görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak doküman, yarı yapılandırılmış görüşme ve odak grup görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmada uzman görüşüne ve çeşitlemeye (triangulation) başvurulmuş, tarihsel düşünme becerileri dışında elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin kronolojik düşünme ile değişim ve sürekliliği algılama becerilerine ilişkin elde edilen veriler de araştırmacı tarafından oluşturulan kontrol listelerine göre değerlendirilmiş ve betimsel analize tabi tutulmuştur. Bulgular: Çalışmanın, öğrencilere; kronolojik düşünme ile değişim ve sürekliliği algılama becerilerinin sergilenmesine yönelik olumlu yönde katkılarının olduğu görüldü. Ders içinde ve dışında önemli katkılar sağladığı sonucuna da ulaşıldı. Sonuç: Bu araştırmayla öğrencilerin, sözlü tarih uygulamasından zevk aldıkları ve bir bilim adamı gibi hareket edebildikleri belirlenmiştir. Kronolojik düşünmeye ilişkin geçmiş ve şimdi karşılaştırmasını yapabildikleri, değişim ve sürekliliği algılama becerisi boyutuyla nelerin değişip nelerin aynı kaldığını ortaya koyabildikleri tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sözlü tarih, kronolojik düşünme, değişim ve süreklilik, tarihsel düşünme becerisi