Sayma Verisi Regresyon Modellerini Kullanarak Aile Hekimine Müracaat Sayısını Etkileyen Faktörlerin Analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AZİZ AVCI
Danışman: Erkan Oktay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aile hekimine müracaat sayısını etkileyen faktörlerin, sayma verisi regresyon modelleri kullanılarak analiz edilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Erzurum Palandöken 4 nolu aile hekimliği biriminin, 2017 yılı protokol defteri alınarak veri elde edilmiştir. Hekime müracaat sayısı, yaş, cinsiyet, doğum yeri, medeni hâl ve hekime müracaat sebebi değişkenleri çalışmaya dâhil edilmiştir. Nümerik bağımlı değişken olan hekime müracaat sayısı ile diğer kategorik değişkenleri analize dâhil edebilmek için, kukla değişkenler ihdas edilmiştir. Böylece ilk veri seti teşekkül etmiştir. İlk veri setinde, hekime müracaat etmeyen kişiler için hekime müracaat sebebinden bahsedilemeyeceğinden, bu değişken veri setinden ihraç edilerek, elde edilen 3118 kişilik veri seti ZINB regresyon modeli ile analiz edilmiştir. Hekime müracaat sebebi değişkenini de analize dâhil edebilmek için, hekime müracaat etmeyenler ilk veri setinden ihraç edilerek, elde edilen 1300 kişilik veri seti ZTNB regresyon modeli ile analiz edilmiştir. Model seçimi için AIC kullanılmıştır. Analizlerin yapılmasında SPSS ve STATA programları kullanılmıştır. Bulgular: 3118 kişilik veri seti ile ZINB regresyon modeli kullanılarak yapılan analize göre: Yaş değişkenindeki bir birimlik artış, hekime müracaat sayısını ortalama 0.027 artırmaktadır. Boşanmış veya dul olma durumu, bekar olma durumuna göre, hekime müracaat sayısını ortalama 2.664 azaltmaktadır. Evli olma durumu, bekar olma durumuna göre, hekime müracaat sayısını ortalama 2.740 azaltmaktadır. 1300 kişilik veri seti ile ZTNB regresyon modeli kullanılarak yapılan analize göre: Yaş değişkenindeki bir birimlik artış, hekime müracaat sayısını ortalama 0.042 artırmaktadır. Evli olma durumu, bekar olma durumuna göre, hekime müracaat sayısını ortalama 0,469 azaltmaktadır. Hekime müracaat sebeplerinin anlamlı olmadığı anlaşılmıştır. Sonuç: ZINB regresyon modeli ile 3118 kişilik veri seti analizinde: Yaş değişkenindeki artışın, hekime müracaat sayısını artırdığı; boşanmış veya dul olma durumu ile evli olma durumlarının hekime müracaat sayısını azalttığı anlaşılmıştır. ZTNB regresyon modeli ile 1300 kişilik veri seti analizinde: Yaş değişkenindeki artışın, hekime müracaat sayısını artırdığı; evli olma durumunun hekime müracaat sayısını azalttığı ve hekime müracaat sebeplerinin anlamlı olmadığı anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Aile hekimi, hekime müracaat sayısı, sayma verisi, ZINB, ZTNB.