Öğretmenlerin farklılıkların yönetimi yaklaşımlarına ilişkin algıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin aracılık rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: WALAA MDOOKH
Danışman: İsa Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın temel amacı ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin farklılıkların yönetimi yaklaşımlarına ilişkin algıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin aracılık rolünün incelenmesidir. Ayrıca araştırma kapsamında ele alınan değişkenlerin düzeyleri ve değişken puanlarının bazı demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Yöntem: Bu çalışmanın gerçekleştirilmesinde nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Erzurum İli merkez ilçelerindeki ortaokullarda görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleme grubu ise olasılık dışı örnekleme yöntemlerinden "tabakalı örnekleme" yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Öğretmenler İçin Örgütsel Bağlılık Ölçeği, Psikolojik Sermaye Ölçeği ve Farklılıkların Yönetimi Ölçeği olmak üzere üç ölçek kullanılmıştır. Veriler SPSS ve LISREL istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Analizler sonucunda araştırmaya katılan öğretmenlerin psikolojik sermaye (PS) algılarının, farklılıkların yönetimi (FY) ve örgütsel bağlılık (ÖB) algılarından daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin PS algılarının branşa göre "dayanıklılık", "umut" boyutlarında ve PS ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaştığı, cinsiyet ve mesleki kıdeme göre ise farklılaşmadığı anlaşılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin ÖB algılarının cinsiyet ve branşa göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaştığı, mesleki kıdeme göre ise anlamlı şekilde farklılaşmadığı anlaşılmıştır. FY algılarının cinsiyete göre ve mesleki kıdeme göre tüm boyutlarda farklılaşmadığı, branşa göre ise yönetsel uygulamalar boyutunda ve FY ölçek puanlarında anlamlı şekilde farklılaştığı bulunmuştur. FY ile PS tüm boyutları arasında pozitif yönde, orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu anlaşılmıştır. PS ile ÖB arasında pozitif yönde, orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. FY'nin ÖB üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu anlaşılmıştır. FY'nin PS'yi, PS'nin ise ÖB'ğı pozitif yönde etkilediği anlaşılmıştır. PS'nin, FY ile ÖB arasındaki etkisel ilişkide aracılık rolünün olduğu görülmüştür. FY ve PS, ÖB üzerindeki varyansın %59'unu, FY, PS üzerindeki varyansın %21'ini açıklamaktadır. Sonuçlar: Okullarda FY'nin ÖB'yi ve PS' yi olumlu etkilediği, ayrıca desteklenen PS'nin ise FY'nin etkisini ÖB'ye taşıma rolünü üstleneceği sonucuna ulaşılmıştır.