TÜRKİYE’DE MATEMATİK EĞİTİMİ ALANINDA YAYINLANAN MATEMATİKSEL MODEL ve MODELLEME ARAŞTIRMALARININ BETİMSEL İÇERİK ANALİZİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Elif ALBAYRAK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Alper ÇİLTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bilim ve teknolojinin hızla geliştiği günümüzde yaşanan değişim bireylerin sosyal hayatlarına da yansımış bu hızlı gelişmelere uyum sağlayabilmek amacıyla yaşanan değişimleri öğretim programlarına da almak zorunda kalmışlardır. Eğitim dünyasında görülen bu gelişmelerle doğru orantılı olarak matematik öğretiminde de büyük değişimler yaşanmaktadır. Matematik öğretiminin amacı, bireye günlük hayatın gerektirdiği matematiksel bilgi ve yetenekleri kazandırmak, ona problem çözmeyi öğretmek ve durumları problem çözme süreci içinde ele alan bir düşünme şekli kazandırmaktır. Bahsedilen günlük hayat problemlerinin üstesinden gelme süreci olarak tanımlanan matematiksel modelleme ise son yıllarda artan bir biçimde ilgi görmeye başlamıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de matematik eğitimi alanında yayınlanan matematiksel modelleme araştırmalarının eğilimini tespit etmek ve bu bağlamda ilgili alana öneriler sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'de 24 ulus¬al dergideki 38 makale ve 14 farklı üniversitede yürütülen 28 tez incelenmiştir. İlgili yayınları değerlendirmek için literatürden yararlanılarak geliştirilen yayın sınıflandırma formu, modelleme araştırmaları için revize edilerek kullanılmıştır. Formda ilgili çalışmanın künyesi, alanı, matematik konu alanı matematiksel modelleme türleri, matematiksel modelleme kullanım şekli, araştırma yöntemi veri toplama araçları, örneklemi, veri analizi yöntemi ve çalışmanın sonucu kategorileri bulunmaktadır. Bu kategorilere göre yapılan analizler, frekans ve yüzde gibi betimsel istatistik teknikleri kullanılarak sunulmuştur. Araştırmanın bulgularına göre, Türkiye'de matematiksel modellemeye yönelik çalışmaların yaklaşık on yıllık bir geçmişe sahip olduğu ve artarak devam ettiği belirlenmiştir. Bunun yanında, matematiksel modellemeye yönelik tezlerin ise yüksek lisans düzeyinde yoğunlaştığı görülmüştür. Matematik modellemeye yönelik çalışmaların öğretmen eğitimi ve öğrenme ortamlarında bir yöntem olarak nasıl kullanılabileceği üzerine yoğunlaştığı belirlenmiştir. Buna karşın modellemeye yönelik ölçme araçları ve program geliştirme çalışmalarına sınırlı sayıda yer verildiği görülmüştür. Matematiksel modellemeye yönelik araştırmaların benimsedikleri modelleme türü incelendiğinde ise karma matematiksel modellemenin öne çıktığı, belirli konu ve kavramlar yerine, farklı matematiksel konular üzerinden öğrenme ortamının zenginleştirilmeye çalışıldığı görülmüştür. Matematik eğitimcilerinin matematiksel model ve modelleme ile ilgili çalışmalarda sıklıkla kullandıkları araştırma yöntemleri araştırıldığında nitel çalışmalar çoğunlukta iken en çok kullanılan desenin ise durum çalışması olduğu görülmüştür. İncelenen araştırmalarda veri toplama aracı olarak görüşme ve doküman incelemenin ön plana çıkarıldığı, makale çalışmalarına göre tez çalışmalarında veri çeşitlemesine daha fazla odaklanıldığı sonucuna varılmıştır. Örneklem türleri açısından inceleme yapıldığında ise lisans öğrencileri ile yapılan çalışmalara daha fazla yer verildiği, örneklem büyüklüğü ise makalelerde en fazla 11-30, tezlerde 31-100 aralığı daha çok tercih edildiği belirlenmiştir. Verilerin anali¬zi kısmında, nitel betimsel analiz tekniklerinin sıklıkla kullanıldığı, makalelerde farklı veri analiz yöntemi tek iken tezlerde üç ve üçten fazla veri analiz yöntemi olduğu gözlenmiştir. Çalışmadan elde edi¬len sonuçların alanda gerçekleştirilen çalışmaların güçlü ve eksik yönlerini görme açısından yararlı ola¬cağı, gelecek çalışmalara yön vermede belirleyici bir kaynak olarak kullanılabileceği ve matematiksel modellemeye yönelik araştırma yapan araştırmacılara rehber olabileceği düşünülmektedir. Araştırmada örneklem olarak lisans öğrencilerinin çok fazla tercih edildiği görülmüştür oysaki matematiksel modelleme ile öğretimin temeli ilk ve ortaöğretim olduğundan bu basamaklarla ilgili çalışmalara yönelinmesi ve daha geçerli sonuç alabilmek için örneklem sayısının artırılması önerilmektedir.