Karizmatik liderlik bağlamında siyasal reklamların rolü: 2018 cumhurbaşkanlığı seçimi örneğinde bir analiz


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMET KIZILCA

Danışman: Raci Taşcıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geçmişten günümüze karizmatik liderlerin ortaya çıkış süreçleri incelendiğinde genellikle toplumun zor zamanlarında kurtarıcı rolü üstlenerek ön plana çıktıkları görülmektedir. Bu zor zamanlar sona erdiğinde ise karizmatik lider olarak ortaya çıkan kişinin çekim kuvveti yavaş yavaş ortadan kaybolurken karizmatik liderliğin devam edebilmesi için ya yeni krizlere ihtiyaç vardır ya da toplumdaki insanlara liderin karizmatik özelliklerinin devam ettiğiyle ilgili mesajların etkili şekilde verilip onların ikna edilmesi gerekir. Günümüz modern demokrasilerinde bu tür ikna edici mesajların özellikle seçim süreçlerinde yürütülen siyasal kampanyalarda siyasal reklamlar aracılığıyla verilmeye çalışıldığı görülmektedir. Karizmatik liderlik bağlamında siyasal reklamcılığın rolünün konu edinildiği bu çalışmada, 2018 Cumhurbaşkanlığı Seçimleri sürecinde Cumhur İttifakı adayı Recep Tayyip Erdoğan için seçim kampanyasında kullanılan siyasal reklamlar aracılığıyla nasıl bir karizmatik liderlik inşa edilmeye çalışıldığının irdelenmesi amaçlanmaktadır. Literatürde konuyla ilgili yeterli çalışmanın bulunmaması bu araştırmanın öncelikli önemi olarak öne çıkmaktadır. Nitel yönteme dayalı olarak gerçekleştirilen bu araştırmada, çalışmanın amacına uygun olarak belirlenen üç görsel-işitsel reklamın Erzurum ilinde MEB'e bağlı devlet okullarında görev yapan beş erkek beş kadın öğretmen katılımcı tarafından nasıl alımlandığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda, 13-23 Ocak 2022 tarihleri arasında katılımcıların evlerinde doğal ortamda ilgili reklam filmleri izlendikten sonra önceden hazırlanan görüşme formundaki sorulara verdikleri yanıtlar Stuart Hall'ın kodlama-kodaçımı yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, katılımcıların ağırlıkla egemen bir okuma biçimiyle reklamları alımladıkları, Erdoğan'ın özellikle sesini ve beden dilini etkili kullanarak hitabet gücüyle hedef kitlesini etkileyen karizmatik bir lider olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Lider, Karizmatik Liderlik, Siyasal Reklam, 2018 Cumhurbaşkanlığı Seçimi, Alımlama Analizi