5E ÖĞRENME MODELİNİN ÖĞRENCİLERİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE İLGİLİ FARKINDALIK VE KAYGI DÜZEYLERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: KİMYA DERSİ ÖRNEĞİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Muhammed ÇELEBİ

Danışman: Tacettin Pınarbaşı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: 5E öğrenme modelinin, lise öğrencilerinin iklim değişikliği konusuna ilişkin farkındalık ve kaygı düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma, 2025–2026 eğitim-öğretim güz yarıyılında İstanbul ilinde bir devlet lisesinde öğrenim görmekte olan 10. sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Yarı deneysel desen kullanılmış, ön test–son test kontrol gruplu model çerçevesinde toplam 100 öğrenci çalışmaya dâhil edilmiştir. Deney grubuna 5E öğrenme modeline uygun olarak hazırlanan ders etkinlikleri uygulanmış, kontrol grubunda ise mevcut öğretim programı doğrultusunda geleneksel öğretim yöntemi sürdürülmüştür. Veri toplama aracı olarak "İklim Değişikliği Farkındalık Ölçeği" ve "İklim Değişikliği Kaygı Ölçeği" kullanılmış; elde edilen veriler SPSS paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Bulgular: İstatistiksel analizler sonucunda, 5E öğrenme modelinin uygulandığı deney grubunda öğrencilerin iklim değişikliği farkındalık düzeylerinde ve kaygı düzeylerinde istatiksel olarak anlamlı bir artış gözlemlenmemiştir. Sonuç: Araştırmanın bulguları, 5E öğrenme modelinin özellikle karmaşık ve çevresel konuların öğretiminde etkili bir yöntem olma potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, 5E öğrenme modeline dayalı öğretim yaklaşımlarının fen ve kimya eğitimi alanında daha yaygın biçimde kullanılmasının, öğrencilerin kavramsal öğrenmelerini destekleyebileceği ve çevresel farkındalıklarını artırabileceği önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Kimya Eğitimi, 5E Öğrenme Modeli, İklim Değişikliği, İklim Değişikliği Farkındalık Ölçeği, İklim Değişikliği Kaygı Ölçeği.